De Hockeystick en de klimaatzwendel

Hoe robuust is de wetenschappelijke onderbouwing van het huidige klimaatbeleid? Wat kunnen klimaatmodellen ons werkelijk vertellen over de toekomst? En hoe maak je onderscheid tussen wetenschappelijke bevindingen, aannames, scenario’s en politieke keuzes?

Klimaatverandering behoort tot de meest bepalende maatschappelijke en politieke thema’s van onze tijd. Op basis van klimaatwetenschap worden ingrijpende beleidskeuzes gemaakt over energie, industrie, mobiliteit en de inrichting van onze leefomgeving. Juist daarom is het belangrijk om te begrijpen hoe de onderliggende wetenschap tot stand komt, welke onzekerheden daarbij bestaan en hoe wetenschappelijke inzichten uiteindelijk worden vertaald naar beleid.

In deze cursus neemt Marcel Crok je mee in een kritische analyse van klimaatverandering en het daarop gebaseerde beleid. Centraal staat niet alleen de vraag wat de wetenschap ons vertelt, maar vooral hoe sterk verschillende conclusies zijn onderbouwd en welke aannames en onzekerheden daarbij een rol spelen.

Een belangrijk onderdeel vormt de beroemde ‘hockeystick’-grafiek, die een grote rol heeft gespeeld in het publieke klimaatdebat. Aan de hand daarvan wordt onderzocht hoe temperatuurontwikkelingen uit het verleden worden gereconstrueerd, hoe dergelijke onderzoeksresultaten worden geïnterpreteerd en welke wetenschappelijke discussies hierover zijn gevoerd.

Vervolgens wordt uitgebreid aandacht besteed aan klimaatmodellen. Hoe werken deze modellen? Welke aannames liggen eraan ten grondslag? Waar liggen hun mogelijkheden en beperkingen? En hoe moeten we omgaan met onzekerheden wanneer modeluitkomsten worden gebruikt om uitspraken te doen over ontwikkelingen die tientallen jaren in de toekomst liggen?

Daarmee komt ook de vertaalslag van wetenschap naar politiek aan bod. Wetenschappelijke kennis leidt immers niet automatisch tot één bepaalde beleidskeuze. Risico-inschattingen, toekomstscenario’s, economische afwegingen en politieke prioriteiten spelen eveneens een rol. De cursus biedt handvatten om onderscheid te maken tussen deze verschillende onderdelen van het klimaatdebat.

Daarnaast wordt kritisch gekeken naar de wisselwerking tussen wetenschap, media en politiek. Hoe worden wetenschappelijke bevindingen in het publieke debat gepresenteerd? Wanneer is een waarschuwing een redelijke interpretatie van risico’s en wanneer kan volgens critici sprake zijn van alarmisme? En hoe kun je als volksvertegenwoordiger of geïnteresseerde deelnemer zelfstandig beoordelen welke conclusies door de beschikbare gegevens worden gedragen?

Leerdoelen:

Na afloop van deze cursus:

- Begrijp je de belangrijkste wetenschappelijke uitgangspunten en discussies binnen het klimaatdebat;
- Kun je de betekenis en controverse rond de ‘hockeystick’-grafiek beter duiden;
- Begrijp je op hoofdlijnen hoe klimaatmodellen werken en welke aannames en beperkingen daarbij een rol spelen;
- Kun je beter onderscheid maken tussen metingen, modellen, scenario’s, risico-inschattingen en beleidskeuzes;
- Begrijp je hoe klimaatwetenschap wordt vertaald naar politieke besluitvorming en klimaatbeleid;
- Kun je argumenten, gegevens en modeluitkomsten kritischer en zelfstandiger beoordelen;
- Beschik je over handvatten om klimaatplannen en beleidsvoorstellen inhoudelijk te analyseren en af te wegen.

Instapniveau Niveau 2 – Verdiepend

De cursus is geschikt voor volksvertegenwoordigers en andere deelnemers met interesse in klimaat, wetenschap, energie en beleid. Er is geen specifieke wetenschappelijke voorkennis vereist. De cursus biedt een verdiepend analytisch kader voor deelnemers die de wetenschappelijke argumenten en onzekerheden achter het klimaatdebat beter willen begrijpen en klimaatbeleid zelfstandig en kritisch willen kunnen beoordelen.