Alles begint bij nieuwsgierigheid!

Scherper denken met Wittgenstein

Waarom blijft het denken van Ludwig Wittgenstein zo relevant in een tijd van individualisme, maakbaarheidsdenken en vooruitgangsgeloof? Wittgenstein staat bekend als taalfilosoof, maar de betekenis van zijn werk reikt veel verder dan de filosofie van de taal alleen. Wittgenstein laat zien dat ons denken en spreken niet op zichzelf staan, maar geworteld zijn in het dagelijks leven. Woorden krijgen betekenis binnen gedeelde praktijken, gewoonten en tradities. Veel filosofische en maatschappelijke verwarring ontstaat volgens hem wanneer we woorden losmaken van de context waarin ze daadwerkelijk worden gebruikt en vervolgens aannemen dat achter ieder woord een vastomlijnd begrip, object of innerlijke ervaring moet schuilgaan. Daarmee raakt Wittgensteins denken aan fundamentele vragen over mens en samenleving. Kunnen we onszelf werkelijk begrijpen als volledig autonome individuen? Is de samenleving volgens rationele principes opnieuw vorm te geven? Is vooruitgang altijd mogelijk en wenselijk? En zijn tradities en gewoonten slechts overblijfselen uit het verleden, of vormen zij juist de noodzakelijke achtergrond waartegen denken, spreken en handelen mogelijk worden? In deze cursus neemt filosoof Els Bijsterbosch je mee in het leven, de tijd en het denken van Ludwig Wittgenstein. Op toegankelijke wijze maak je kennis met zijn belangrijkste filosofische ideeën en ontdek je hoe begrippen als taalspelen, levensvormen, regels, gewoonten en gedeelde praktijken ons begrip van mens en samenleving kunnen verdiepen. Vanuit Wittgensteins filosofie onderzoekt Bijsterbosch vervolgens een aantal kenmerkende denkbeelden van onze tijd. Wat gebeurt er wanneer het individu steeds meer als volledig autonoom wordt beschouwd? Waar liggen de grenzen van rationalisme en maakbaarheid? Wat zegt Wittgenstein over de gedachte dat onze innerlijke ervaringen volledig uniek en onmededeelbaar zijn? En hoe kan zijn filosofie helpen om doorgeschoten scepticisme en een blind geloof in vooruitgang kritisch te onderzoeken? Daarbij blijft het niet bij abstracte filosofie. Wittgensteins methode biedt concrete handvatten om denk- en argumentatiefouten te herkennen. Door aandacht te besteden aan de context waarin woorden worden gebruikt, wordt zichtbaar hoe verwarring kan ontstaan wanneer beeldspraak letterlijk wordt genomen, begrippen uit hun oorspronkelijke verband worden gehaald of wordt aangenomen dat ieder begrip in een sluitende definitie moet kunnen worden vastgelegd. Deze cursus biedt daarmee een verdiepend filosofisch kader om kritisch na te denken over taal, cultuur en politiek , maar ook over individualisme, rationalisme, maakbaarheid en de grenzen van het moderne vooruitgangsdenken. Leerdoelen: Na afloop van deze cursus: - Kun je het denken van Ludwig Wittgenstein in grote lijnen uiteenzetten en vergelijken met andere filosofische denktradities; - Begrijp je Wittgensteins visie op de verhouding tussen taal, denken, gemeenschap, gewoonten en tradities; - Kun je de maatschappelijke en politieke relevantie van zijn denken verbinden aan hedendaagse vraagstukken rond individualisme, maakbaarheid, rationalisme en vooruitgangsgeloof; - Kun je onderzoeken welke filosofische misvattingen volgens Wittgenstein aan dergelijke denkbeelden ten grondslag liggen; - Herken je veelvoorkomende denk- en argumentatiefouten die ontstaan wanneer taal en begrippen uit hun context worden gehaald; - Beschik je over filosofische handvatten om hedendaagse maatschappelijke en politieke denkbeelden kritischer te analyseren. Instapniveau Niveau 2 – Verdiepend De cursus is geschikt voor deelnemers met interesse in filosofie, politiek, geschiedenis, cultuur en levensbeschouwing. Er is geen specifieke voorkennis vereist. Bekendheid met het werk van Ludwig Wittgenstein is een voordeel, maar geen voorwaarde voor deelname.

Debattraining

Hoe zorg je ervoor dat jouw argument niet alleen inhoudelijk klopt, maar ook overtuigt? Hoe houd je de regie wanneer je wordt geïnterrumpeerd of onder politieke druk komt te staan? En hoe herken en pareer je de retorische technieken van je tegenstander? Een goed politiek debat draait om meer dan alleen inhoudelijke kennis. Overtuigingskracht ontstaat uit de combinatie van sterke argumenten, helder taalgebruik, strategisch inzicht en het vermogen om onder druk snel en effectief te reageren. In deze cursus neemt Brent Hadderingh je mee in de theorie én praktijk van debat en retorica. Vanuit zijn ervaring binnen verschillende bestuurslagen laat hij zien hoe politieke debatten daadwerkelijk verlopen en welke vaardigheden nodig zijn om daarin overtuigend en effectief op te treden. De cursus begint bij de fundamenten van de klassieke retorica. Je maakt kennis met verschillende argumentatiestructuren, leert veelvoorkomende drogredenen herkennen en ontdekt hoe logica, formulering en presentatie de overtuigingskracht van een betoog bepalen. Daarbij leer je niet alleen hoe je een sterk argument opbouwt, maar ook hoe je de argumentatie van een tegenstander snel kunt ontleden en pareren. Vervolgens verschuift de aandacht naar de politieke praktijk. Hoe reageer je effectief op interrupties? Hoe voorkom je dat een tegenstander het debat door middel van framing naar zijn hand zet? Wanneer moet je aanvallen en wanneer juist terugkeren naar je eigen kernboodschap? En hoe behoud je onder politieke druk de controle over jouw verhaal? Aan de hand van concrete oefeningen, simulaties en politieke casussen breng je de theorie direct in de praktijk. Zo ontwikkel je niet alleen meer overtuigingskracht, maar leer je ook strategischer luisteren, sneller reageren en bewuster omgaan met de dynamiek van het politieke debat. Leerdoelen: Na afloop van deze cursus: - Begrijp je de belangrijkste principes van klassieke retorica en overtuigingskracht; - Kun je een helder en overtuigend politiek betoog opbouwen; - Herken je argumentatiestructuren en veelvoorkomende drogredenen en weet je deze effectief te pareren; - Kun je strategisch omgaan met interrupties, framing en politieke druk; - Weet je hoe je de regie over je eigen boodschap behoudt tijdens een debat; - Kun je sneller en scherper reageren op argumenten van politieke tegenstanders; - Heb je jouw debatvaardigheden door middel van praktische oefeningen en simulaties direct kunnen toepassen. Instapniveau Niveau 1 – Toegankelijk De cursus is geschikt voor volksvertegenwoordigers, politiek actieve deelnemers en andere geïnteresseerden die overtuigender en strategischer willen leren debatteren. Er is geen specifieke voorkennis vereist. De nadruk ligt op praktische toepassing, waardoor de cursus zowel geschikt is voor beginnende debaters als voor deelnemers die hun bestaande vaardigheden verder willen aanscherpen.

Wie schrijft de geschiedenis? De visie van Lev Tolstoj

Over deze training Wordt de geschiedenis werkelijk gemaakt door grote leiders en generaals? Bepalen figuren als Napoleon de loop van de geschiedenis, of zijn ook zij slechts onderdeel van veel grotere historische krachten? En hoeveel invloed heeft de individuele mens eigenlijk op de wereld om hem heen? In deze cursus neemt Quinten Weeterings je mee in het monumentale meesterwerk Oorlog en vrede van Lev Tolstoj . De roman geldt niet alleen als een van de hoogtepunten van de wereldliteratuur, maar bevat ook een diepgaande filosofische analyse van oorlog, macht, vrije wil en de krachten die de geschiedenis vormgeven. Tolstoj verzet zich tegen de traditionele geschiedschrijving waarin grote historische ontwikkelingen worden verklaard aan de hand van de beslissingen van koningen, staatslieden en generaals. In Oorlog en vrede stelt hij daar een radicaal andere visie tegenover. Zijn leiders als Napoleon werkelijk de architecten van de geschiedenis, of schrijven we hun achteraf een macht toe die zij in werkelijkheid nooit hebben bezeten? Aan de hand van de roman, en in het bijzonder de filosofische beschouwingen uit de tweede epiloog, onderzoekt Weeterings Tolstojs ideeën over de verhouding tussen individu, macht en historische ontwikkeling . Daarbij komt ook de spanning tussen vrije wil en historische noodzakelijkheid aan bod: handelen mensen werkelijk vrij, of wordt hun handelen bepaald door omstandigheden en krachten die zij zelf nauwelijks kunnen overzien? Tolstojs geschiedfilosofie wordt vervolgens in een breder intellectueel perspectief geplaatst. Aan de hand van denkers als Isaiah Berlin, Friedrich Nietzsche en Constantin Noica wordt onderzocht hoe Tolstojs ideeën kunnen worden geïnterpreteerd en hoe zij zich verhouden tot andere opvattingen over geschiedenis, macht en menselijke vrijheid. Daarnaast besteedt de cursus aandacht aan de historische wereld waarin Oorlog en vrede tot stand kwam. Tolstojs eigen ervaringen tijdens de Krimoorlog , de Napoleontische oorlogen die het decor van de roman vormen en de invloed van de Dekabristenopstand helpen om zowel het ontstaan van het boek als Tolstojs denken over oorlog en geschiedenis beter te begrijpen. Quinten Weeterings studeerde geschiedenis aan de Universiteit Leiden en de Katholieke Universiteit Leuven en is gespecialiseerd in Russische literatuur, kunst en geschiedfilosofie. Hij is verbonden aan uitgeverij De Blauwe Tijger en publiceert daarnaast op Reactionair. Leerdoelen: Na afloop van deze cursus: - Begrijp je Tolstojs kritiek op de traditionele geschiedschrijving en de theorie van de ‘grote mannen’; - Kun je zijn visie op macht, vrije wil en historische noodzakelijkheid in grote lijnen uiteenzetten; - Begrijp je de verhouding tussen individu en grotere historische krachten binnen Oorlog en vrede; - Kun je Tolstojs geschiedfilosofie verbinden aan inzichten van denkers als Isaiah Berlin, Friedrich Nietzsche en Constantin Noica; - Heb je inzicht in de historische context waarin Oorlog en vrede ontstond, waaronder de Napoleontische oorlogen, de Dekabristenopstand en Tolstojs ervaringen tijdens de Krimoorlog; - Kun je Tolstojs ideeën verbinden aan hedendaagse vragen over oorlog, leiderschap, macht en menselijke vrijheid. Instapniveau Niveau 2 – Verdiepend De cursus is geschikt voor deelnemers met interesse in Russische literatuur, geschiedenis, filosofie, politiek en vraagstukken rond oorlog en macht. Er is geen specifieke voorkennis vereist. Bekendheid met Oorlog en vrede is een voordeel, maar geen voorwaarde voor deelname. De cursus biedt daarmee zowel een toegankelijke kennismaking met Tolstojs geschiedfilosofie als verdieping voor deelnemers die het werk al kennen.

Effectief opereren in raad en staten

Deze cursus gaat over de praktijk van het politieke vak: hoe je als volksvertegenwoordiger daadwerkelijk invloed uitoefent en resultaten bereikt. Naast de formele regels van het gemeentebestuur staat de politieke werkelijkheid centraal. Deelnemers leren hoe besluitvorming binnen gemeenten verloopt, hoe zij instrumenten als moties, amendementen en initiatiefvoorstellen effectief inzetten en op welke momenten in het politieke proces de meeste invloed kan worden uitgeoefend. Ook komen coalitievorming, onderhandelen, media, timing en de ongeschreven regels die vaak bepalend zijn voor politiek succes aan bod. De cursus biedt praktische handvatten voor iedereen die niet alleen wil begrijpen hoe het politieke systeem werkt, maar vooral wil leren hoe je daarin als volksvertegenwoordiger het verschil kunt maken. De cursus wordt verzorgd door Ellen Verkoelen, een ervaren politica met ruim 35 jaar ervaring in politiek en publieke belangenbehartiging. Zij begon haar politieke loopbaan bij het CDA, was vervolgens jarenlang actief voor 50PLUS en richtte daarna haar eigen onafhankelijke lokale partij, Lijst Verkoelen, op. Als raadslid in Rotterdam en Statenlid in Zuid-Holland bouwde zij een reputatie op als inhoudelijk sterke dossierkenner, ervaren debater en effectieve belangenbehartiger. Dankzij haar combinatie van bestuurlijke ervaring en dagelijkse politieke praktijk weet zij als geen ander de ongeschreven regels en het politieke handwerk van het openbaar bestuur op een toegankelijke, praktische en direct toepasbare manier over te brengen.