Vaderlandse geschiedenis I – Van de Lage Landen tot de Gouden Eeuw

Hoe is Nederland ontstaan? Waar komen onze ideeën over vrijheid, zelfbestuur en tolerantie vandaan? En welke personen en gebeurtenissen hebben Nederland gemaakt tot het land dat het vandaag is?

Er is alle reden om trots te zijn op ons verleden. Maar om te begrijpen waarom, moeten we weten waar Nederland vandaan komt. De Nederlandse geschiedenis is een verhaal van eeuwenlange ontwikkeling: van de eerste bewoners van de Lage Landen en de komst van de Romeinen tot de Middeleeuwen, de Nederlandse Opstand en de ongekende bloei van de Republiek in de Gouden Eeuw.

In de cursus Vaderlandse geschiedenis I volgen we deze ontwikkeling vanaf de vroegste geschiedenis van de Lage Landen tot het einde van de zeventiende eeuw. Daarbij gaat het niet alleen om jaartallen, veldslagen en vorsten, maar vooral om de vraag hoe uit verschillende gewesten, steden en gemeenschappen uiteindelijk een herkenbare Nederlandse samenleving ontstond.

Centraal staat de ontwikkeling van eigenschappen die Nederland eeuwenlang hebben gekenmerkt: vrijheid, ondernemerschap, zelfbestuur, religieuze tolerantie en culturele bloei. Hoe ontstonden deze eigenschappen? Welke rol speelden het christendom, de steden en gewesten, handel en economische ontwikkeling? Waarom kwamen de Nederlanden in opstand tegen de Spaanse koning? En hoe kon een relatief kleine Republiek vervolgens uitgroeien tot een van de machtigste en welvarendste landen ter wereld?

Daarbij besteden we aandacht aan de grote gebeurtenissen en personen uit onze vaderlandse geschiedenis, maar plaatsen we deze steeds in hun bredere historische en culturele context. Van Romeinen en middeleeuwse vorsten tot Willem van Oranje, de Nederlandse Opstand en de staatsinrichting van de Republiek. Van de ontwikkeling van handel en wetenschap tot de kunst en cultuur van de Gouden Eeuw.

Deze geschiedenis is bovendien niet alleen van belang om het verleden te begrijpen. In een tijd waarin de Nederlandse identiteit en ons historische zelfbeeld voortdurend onderwerp van discussie zijn, is kennis van de eigen geschiedenis onmisbaar. Wie wil begrijpen wat Nederland is, moet weten hoe het Nederland is geworden.

De cursus wordt verzorgd door Hans van de Breevaart. Van de Breevaart studeerde geschiedenis en godsdienstwetenschappen aan de Universiteit Leiden en promoveerde aan dezelfde universiteit op een godsdiensthistorisch onderwerp. Hij was werkzaam als wetenschappelijk onderzoeker bij de Guido de Brès Stichting en is verbonden aan het Renaissance Instituut. Vanuit zijn brede kennis van de Nederlandse geschiedenis, de wortels van de westerse beschaving en de ontwikkeling van politieke ideeën plaatst hij de vaderlandse geschiedenis in een breed cultureel en maatschappelijk perspectief.

Leerdoelen:

Na afloop van deze cursus:

- Ken je de belangrijkste perioden en ontwikkelingen in de Nederlandse geschiedenis tot circa 1700;
- Begrijp je hoe de Lage Landen zich ontwikkelden tot de Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden;
- Ken je de belangrijkste personen, gebeurtenissen en ideeën die aan de basis stonden van de Nederlandse staat en samenleving;
- Begrijp je hoe vrijheid, zelfbestuur, ondernemerschap en religieuze tolerantie zich historisch in Nederland hebben ontwikkeld;
- Kun je de Nederlandse Opstand, het ontstaan van de Republiek en de Gouden Eeuw in hun historische context plaatsen;
- Heb je meer inzicht in de historische wortels van de Nederlandse identiteit en cultuur;
- Kun je hedendaagse discussies over Nederland en de nationale identiteit beter vanuit historisch perspectief beoordelen.

Instapniveau Niveau 1 – Toegankelijk

De cursus is geschikt voor iedereen die meer wil weten over de geschiedenis van Nederland en de historische wortels van onze samenleving. Specifieke historische voorkennis is niet vereist. De cursus biedt een toegankelijk overzicht van de vaderlandse geschiedenis tot circa 1700 en vormt daarmee tevens de basis voor Vaderlandse geschiedenis II, waarin de ontwikkeling van Nederland vanaf de achttiende eeuw centraal staat.