Waarom economieën vastlopen

Waarom grijpen overheden in tijdens economische crises? Wat is de rol van centrale banken bij inflatie en economische groei? En hoeveel invloed zou de overheid eigenlijk moeten hebben op de economie en onze samenleving?

Achter vrijwel iedere economische beleidskeuze gaan ideeën schuil over hoe een economie functioneert. Discussies over inflatie, staatsschuld, rente, woningmarktkrapte en overheidsuitgaven zijn daarom niet alleen technische vraagstukken. Ze raken aan een fundamentele tegenstelling tussen verschillende economische denktradities en hun visie op de verhouding tussen overheid, markt en samenleving.

In deze cursus neemt Lex Hoogduin je mee in het debat tussen de Keynesiaanse economie en de Oostenrijkse School. Twee invloedrijke tradities die sterk van elkaar verschillen in hun ideeën over economische groei, crises, geld en de rol van de overheid.

Centraal staat de tegenstelling tussen overheidssturing en vrije markt. Vanuit het gedachtegoed van John Maynard Keynes wordt onderzocht waarom overheidsingrijpen volgens Keynesianen noodzakelijk kan zijn om economische neergang te bestrijden en de economie te stabiliseren. Daartegenover staan denkers als Ludwig von Mises en Friedrich Hayek, die juist waarschuwen voor de onbedoelde gevolgen van overheidsinterventie en het verstoren van marktprocessen.

Een belangrijk onderdeel van de cursus vormt de rol van geld en centrale banken. Hoe ontstaat inflatie? Welke invloed heeft het rentebeleid van centrale banken op sparen, investeren en economische groei? Welke gevolgen heeft een langdurig ruim monetair beleid? En welke verklaringen bieden de verschillende economische scholen voor het ontstaan van financiële en economische crises?

Vervolgens worden deze theoretische verschillen verbonden aan actuele economische vraagstukken. Tegen de achtergrond van oplopende staatsschulden, inflatie, problemen op de woningmarkt en discussies over Europese begrotingsregels wordt duidelijk dat het debat tussen Keynes, Mises en Hayek allerminst tot het verleden behoort. Dezelfde fundamentele vragen spelen nog altijd een belangrijke rol in het economische beleid van Den Haag, Brussel en centrale banken.

De cursus wordt verzorgd door Lex Hoogduin, een van de bekendste Nederlandse economen op het gebied van monetair beleid en economische theorie. Hoogduin was hoogleraar economie aan de Rijksuniversiteit Groningen, bekleedde verschillende functies bij De Nederlandsche Bank en was actief als adviseur binnen nationale en internationale financiële instellingen. Vanuit zijn combinatie van academische kennis en beleidsmatige ervaring plaatst hij de verschillende economische denktradities in zowel historisch als actueel perspectief.

Leerdoelen:

Na afloop van deze cursus:

- Begrijp je de belangrijkste uitgangspunten van de Keynesiaanse economie en de Oostenrijkse School;
- Kun je de economische ideeën van Keynes, Mises en Hayek in hun historische context plaatsen;
- Begrijp je de fundamentele tegenstelling tussen overheidssturing en marktwerking binnen verschillende economische denktradities;
- Kun je de rol van centrale banken, rente en monetair beleid beter duiden;
- Begrijp je verschillende verklaringen voor inflatie, staatsschuld en economische crises;
- Kun je actuele economische vraagstukken verbinden aan onderliggende economische theorieën;
- Beschik je over een analytisch kader om economisch beleid vanuit verschillende theoretische perspectieven kritisch te beoordelen.

Instapniveau Niveau 2 – Verdiepend

De cursus is geschikt voor volksvertegenwoordigers, bestuurders en andere deelnemers met interesse in economie, politiek, monetair beleid en Europese besluitvorming. Er is geen specifieke economische voorkennis vereist. De cursus biedt een toegankelijk maar verdiepend kader om de ideeën achter actuele economische beleidskeuzes beter te begrijpen en zelfstandig te beoordelen.