Basisopleiding Politiek

Microfobie

In deze cursus behandelt Pepijn van Houwelingen aan de hand van zijn boek Microfobie de opkomst van schaalvergroting binnen het openbaar bestuur. Centraal staat het begrip ‘microfobie’: de bestuurlijke reflex om kleinschaligheid te wantrouwen en op te lossen via opschaling. We analyseren de dominante argumenten vóór fusies – efficiency, kostenbesparing en professionalisering. Tegelijkertijd besteden we aandacht aan de minder zichtbare effecten: verlies van menselijke maat, grotere afstand tussen bestuur en burger, en druk op democratische controle en transparantie. Aan de hand van een casus wordt deze theorie kort toegepast in de praktijk. De nadruk ligt daarbij niet op de details van de casus zelf, maar op de bredere patronen die zichtbaar worden . De cursus is gericht op volksvertegenwoordigers, beleidsmakers en betrokken burgers die fusiebeleid willen doorgronden en behoefte hebben aan een scherp, kritisch beoordelingskader waarin bestuurlijke rationaliteit wordt afgewogen tegen lokale autonomie en burgernabijheid.

Staatsinrichting

In deze cursus behandelt Gideon van Meijeren vanuit zijn juridische achtergrond de fundamentele structuur en werking van de Nederlandse staat. Centraal staat de Grondwet van Nederland als het kader dat overheidsoptreden richting geeft en begrenst. De cursus biedt een systematisch overzicht van de inrichting van het openbaar bestuur, van het Rijk tot gemeenten, en de wijze waarop bevoegdheden zijn verdeeld en uitgeoefend. Daarbij wordt aandacht besteed aan de onderlinge verhoudingen tussen bestuurslagen en de rol van wet- en regelgeving in de praktijk. Een belangrijk onderdeel vormt de werking van democratische mechanismen, zoals vertegenwoordiging, controle en verantwoording. Deelnemers krijgen inzicht in hoe deze processen functioneren en waarom zij essentieel zijn voor een stabiele en controleerbare rechtsstaat. De cursus is gericht op volksvertegenwoordigers die hun juridische basis willen versterken, en op betrokken burgers die de werking van het staatsbestel beter willen begrijpen. Het programma biedt praktische handvatten om regelgeving correct toe te passen en met meer gezag en inzicht te opereren binnen het publieke domein.

Energietransitie

In deze cursus behandelt Hans van de Breevaart de energietransitie vanuit een kritisch en analytisch perspectief. Centraal staat de vraag naar nut en noodzaak: in hoeverre zijn de huidige beleidskeuzes onderbouwd, en welke aannames liggen eraan ten grondslag? De cursus biedt een gestructureerd overzicht van de belangrijkste technieken, kosten en effecten van de energietransitie. Daarbij wordt niet alleen gekeken naar technische haalbaarheid, maar ook naar economische consequenties en maatschappelijke impact, met specifieke aandacht voor de lokale uitvoeringspraktijk. Daarnaast worden alternatieven en beleidskeuzes tegen elkaar afgezet, zodat deelnemers een realistische beoordeling kunnen maken van energieplannen en duurzaamheidsbeleid. Ter verdieping wordt gereflecteerd op bredere denkkaders rond techniek, natuur en bestuur, mede aan de hand van conservatieve perspectieven. De cursus is gericht op volksvertegenwoordigers en geïnteresseerde deelnemers die hun inzicht in energiebeleid willen verdiepen en versterken.

Omgevingswet & Gemeentelijke Competenties

In deze cursus verzorgen Johan Dessing en Erik Kemperman een inhoudelijke en praktijkgerichte introductie in de Omgevingswet en de bijbehorende gemeentelijke competenties. Centraal staat het begrijpen van de nieuwe wetgeving, procedures en bevoegdheden die gemeenten hebben gekregen binnen het domein van ruimtelijke ordening. De cursus biedt een gestructureerd overzicht van hoe besluitvorming onder de Omgevingswet is ingericht en welke instrumenten gemeenten tot hun beschikking hebben. Daarnaast wordt ingezoomd op de praktische toepassing: hoe werken deze regels in de dagelijkse bestuurspraktijk, en welke ruimte is er voor sturing, interpretatie en politieke afweging? Deelnemers krijgen inzicht in de manier waarop plannen tot stand komen en hoe invloed kan worden uitgeoefend binnen het juridische kader. De cursus is gericht op volksvertegenwoordigers en geïnteresseerde deelnemers die de werking van de Omgevingswet beter willen begrijpen en deze kennis direct willen toepassen in lokale besluitvorming en ruimtelijke vraagstukken.

Politie & Het Veiligheidsdomein

In deze cursus biedt Theo Heller een beleidsgerichte introductie in het veiligheidsdomein en de rol van de politie op gemeentelijk niveau. Centraal staat hoe politie, bestuur en justitie samenwerken, en hoe deze samenwerking wordt aangestuurd en gecontroleerd binnen de lokale context. De cursus geeft inzicht in de positie van de politie binnen het Nederlandse bestel en de samenwerking in de lokale driehoek (burgemeester, politie en Openbaar Ministerie). Daarbij wordt uitgelegd hoe prioriteiten worden gesteld, hoe inzet van de politie tot stand komt en welke rol de burgemeester daarin vervult. Vervolgens ligt de nadruk op de relatie tussen politie en gemeenteraad. Welke invloed heeft de raad op het veiligheidsbeleid, hoe kan zij sturen op prioriteiten van de politie, en welke instrumenten staan ter beschikking om toezicht te houden? De cursus maakt duidelijk waar de grenzen liggen van directe politieke invloed op de politie, en waar juist ruimte is voor kaderstelling en controle. De inhoud is nadrukkelijk beleidsmatig en richt zich op de bestuurlijke en organisatorische kant van het politiewerk, zonder in te gaan op operationele aspecten. De cursus is bedoeld voor volksvertegenwoordigers en geïnteresseerde deelnemers die de rol van de politie binnen het lokale veiligheidsdomein beter willen begrijpen en effectiever willen opereren in dit complexe bestuurlijke veld.

De Hockeystick en de Klimaatzwendel

In deze cursus biedt Marcel Crok een kritische analyse van klimaatverandering en het daarop gebaseerde beleid. Centraal staat de vraag in hoeverre de wetenschappelijke onderbouwing en beleidskeuzes robuust, toetsbaar en evenwichtig zijn. De cursus behandelt kernonderwerpen zoals de zogeheten ‘hockeystick’-grafiek, de werking en beperkingen van klimaatmodellen en de wijze waarop deze worden gebruikt in beleidsvorming. Daarbij wordt aandacht besteed aan onzekerheden, aannames en de vertaling van wetenschap naar politiek, inclusief de rol van risico-inschattingen en scenario’s. Daarnaast wordt kritisch gekeken naar de relatie tussen wetenschap, media en beleid, en in hoeverre dit leidt tot wat door sommigen als alarmisme wordt beschouwd. Deelnemers leren argumenten, data en modellen zelfstandig te beoordelen en te plaatsen binnen een breder analytisch kader. De cursus is gericht op volksvertegenwoordigers en geïnteresseerde deelnemers die klimaatbeleid inhoudelijk willen doorgronden en behoefte hebben aan een onafhankelijke, kritische benadering. Het programma draagt bij aan wetenschappelijke vorming en biedt handvatten om klimaatplannen zorgvuldig te analyseren en te wegen.

Alles over stikstof

In deze cursus biedt Lidewij de Vos een grondige en kritische analyse van het stikstofdossier. Centraal staat het begrijpen van de regels, de wetenschappelijke onderbouwing en de beleidskeuzes die dit complexe onderwerp sturen. De cursus behandelt de relevante wet- en regelgeving, de ecologische en wetenschappelijke aannames, en de manier waarop deze worden vertaald naar beleid. Daarbij wordt specifiek gekeken naar de gevolgen voor sectoren zoals landbouw en woningbouw, en de impact op ruimtelijke ontwikkeling. Daarnaast leren deelnemers hoe zij de verschillende argumenten in het stikstofdebat kunnen beoordelen en plaatsen binnen een breder beleidsmatig en juridisch kader. Er is aandacht voor de spanning tussen regelgeving, economische belangen en bestuurlijke afwegingen. De cursus is gericht op volksvertegenwoordigers en geïnteresseerde deelnemers die hun kennis van het stikstofvraagstuk willen verdiepen en beter onderbouwde standpunten willen innemen. Het programma biedt feitelijke inzichten en analytische handvatten om het debat scherp en inhoudelijk te voeren.

Mediatraining

In deze training verzorgen Tweede Kamerlid Tom Russcher en persvoorlichter Milan Schenk een intensieve en praktijkgerichte mediatraining voor (toekomstige) volksvertegenwoordigers en publieke figuren. Centraal staat het ontwikkelen van vaardigheden om effectief te opereren in een medialandschap dat snel, kritisch en vaak onvoorspelbaar is. Deelnemers leren hoe zij hun boodschap helder en overtuigend kunnen overbrengen en hoe zij regie houden in gesprekken met journalisten en tijdens publieke optredens. De training start met een voorbereid onderdeel, waarbij deelnemers zelf een fragment uit de media selecteren en analyseren. Tijdens de bijeenkomst wordt hier gezamenlijk op gereflecteerd en ontstaat inzicht in wat een optreden sterk maakt en waar kansen liggen om het gesprek te sturen of te kantelen. Vervolgens behandelen we de belangrijkste principes van mediaoptreden en communicatie. Daarbij gaan we in op de dynamiek van interviews, het formuleren en vasthouden van een boodschap en het omgaan met kritische vragen. Deze inzichten worden direct gekoppeld aan herkenbare situaties uit de praktijk. In het tweede deel van de training ligt de nadruk op oefenen. Aan de hand van actuele en relevante thema’s gaan deelnemers zelf aan de slag met interviews en mediaoptredens. Daarbij wordt gewerkt met realistische scenario’s waarin deelnemers worden uitgedaagd om onder druk scherp, consistent en overtuigend te blijven. We gaan met name in op klassieke thema’s binnen de gemeentepolitiek: AZC’s, windmolens en referenda. Gedurende de training ontvangen deelnemers directe en gerichte feedback, zodat zij inzicht krijgen in hun sterke punten en concrete handvatten om zich verder te ontwikkelen. Deze training is bedoeld voor iedereen die zich wil voorbereiden op optreden in de media en daarin met vertrouwen, scherpte en overtuigingskracht naar voren wil treden.

Politiek Handwerk

In deze cursus behandelt Hans van de Breevaart de kern van het politieke ambacht op lokaal en regionaal niveau. De training is gericht op volksvertegenwoordigers die hun rol binnen gemeenteraad of provinciale staten inhoudelijk en strategisch willen versterken. De cursus biedt een helder kader voor de twee centrale rollen van volksvertegenwoordigers: kaderstelling en controle. Deelnemers krijgen inzicht in de institutionele verhoudingen, bevoegdheden en processen die bepalen hoe beleid tot stand komt en hoe het bestuur ter verantwoording wordt geroepen. Vervolgens ligt de nadruk op het praktische instrumentarium. Welke middelen staan raadsleden ter beschikking om invloed uit te oefenen, en hoe zet je die effectief in? Er wordt specifiek geoefend met het schrijven van moties en amendementen, waarbij aandacht is voor formulering, timing en politieke haalbaarheid. Aan de hand van concrete voorbeelden en oefeningen ontwikkelen deelnemers vaardigheden om hun positie binnen de raad te versterken, strategisch samen te werken en gericht resultaten te boeken. De cursus is direct toepasbaar in de dagelijkse praktijk en biedt een solide basis voor iedereen die het politieke handwerk professioneel wil beheersen.

Begroting Lezen

In deze cursus biedt Peter Verheij een praktische introductie in het lezen en analyseren van begrotingen, jaarrekeningen en beleidsnota’s binnen gemeenten en provincies. Centraal staat het ontwikkelen van financieel inzicht dat direct toepasbaar is in politieke besluitvorming. De cursus reikt een gestructureerd analysekader aan waarmee deelnemers financiële documenten systematisch leren ontleden en beoordelen. Daarbij wordt aandacht besteed aan de opbouw van begrotingen, de interpretatie van cijfers en de samenhang tussen beleid en financiële onderbouwing. Vervolgens ligt de nadruk op toepassing in de politieke praktijk. Deelnemers leren hoe zij voorstellen van het college, evenals moties en amendementen, financieel kunnen doorrekenen en beoordelen op haalbaarheid en risico’s. Ook wordt expliciet stilgestaan bij het vroegtijdig signaleren van financiële knelpunten en onzekerheden in beleid. Aan de hand van concrete voorbeelden en oefeningen ontwikkelen deelnemers de vaardigheden om zelfstandig begrotingsstukken te analyseren en gerichte, inhoudelijke vragen te stellen. De cursus is met name relevant voor volksvertegenwoordigers, maar biedt ook geïnteresseerde burgers een solide basis om overheidsfinanciën beter te begrijpen en kritisch te volgen.

Sociale Media & Filmen

In deze cursus verzorgen Pelle Koopman en Iem al Biyati een praktische training in het strategisch gebruik van sociale media en het maken van korte, effectieve video’s. Centraal staat het ontwikkelen van een consistente en doelgerichte online aanwezigheid. De cursus behandelt de kernprincipes van digitale communicatie: het opzetten van een heldere strategie, het plannen van content en het opbouwen van engagement met een publiek. Daarbij wordt inzicht gegeven in de werking van algoritmes en hoe deze benut kunnen worden om bereik en zichtbaarheid te vergroten. Daarnaast ligt de nadruk op videomaking als cruciale vaardigheid. Deelnemers leren hoe zij met eenvoudige middelen korte video’s produceren die inhoudelijk scherp zijn en visueel overtuigen. Er wordt gewerkt aan structuur, presentatie en timing, zodat boodschappen helder en effectief overkomen. De cursus is met name relevant voor volksvertegenwoordigers die directer willen communiceren met kiezers en snel willen inspelen op actualiteit. Tegelijk biedt het programma ook voor andere deelnemers een solide basis om hun online zichtbaarheid te vergroten, een netwerk op te bouwen en hun boodschap doelgericht te verspreiden.

Werken met AI: Theorie en Praktijk

In deze cursus biedt Sem van Rij een praktische introductie in kunstmatige intelligentie en de inzet ervan in dagelijkse werkprocessen. Centraal staat hoe AI-tools effectief kunnen worden gebruikt om productiviteit te verhogen en de kwaliteit van analyse en besluitvorming te verbeteren. De cursus behandelt de belangrijkste toepassingen van AI, waaronder onderzoeksondersteuning, automatische tekstgeneratie, data-analyse en factchecking. Deelnemers leren hoe zij deze middelen doelgericht inzetten, met aandacht voor betrouwbaarheid, brongebruik en controleerbaarheid van uitkomsten. Daarnaast wordt een analytisch kader aangereikt om AI niet alleen te gebruiken, maar ook kritisch te beoordelen: wanneer is inzet zinvol, waar liggen de beperkingen, en hoe voorkom je afhankelijkheid of fouten in interpretatie? Aan de hand van praktische oefeningen en concrete use-cases ontwikkelen deelnemers direct toepasbare vaardigheden. De cursus is met name relevant voor beleidsmakers en volksvertegenwoordigers die hun werkprocessen willen optimaliseren, maar biedt ook voor andere deelnemers een solide basis om AI effectief en verantwoord in te zetten.

Debat & Retorica

In deze cursus verzorgen Brent Hadderingh en Leroy Alberts een praktijkgerichte training in debat en retorica, gebaseerd op hun ervaring binnen verschillende bestuurslagen. Centraal staat het ontwikkelen van overtuigingskracht, scherpte en controle in het politieke debat. De cursus combineert een theoretisch fundament met praktische toepassing. Deelnemers maken kennis met klassieke retorische principes, argumentatiestructuren en veelvoorkomende drogredenen. Er wordt geoefend in het herkennen, ontleden en effectief pareren van argumenten, met aandacht voor logica, taalgebruik en strategische positionering. Daarnaast wordt ingezoomd op hoe debat in de praktijk daadwerkelijk verloopt: van gemeenteraad tot bredere politieke arena. Welke dynamieken spelen er, hoe ga je om met interrupties, framing en politieke druk, en hoe behoud je regie over je verhaal? Aan de hand van concrete oefeningen, simulaties en casussen ontwikkelen deelnemers de vaardigheden om helder, overtuigend en strategisch te spreken. De cursus is gericht op volksvertegenwoordigers en betrokken deelnemers die hun debatvaardigheden willen aanscherpen en effectiever willen opereren in het publieke debat.

Beginselen van de Democratische Rechtsstaat

Tijdens deze cursus zal prof. dr. P.B. Cliteur, em. Hoogleraar encyclopedie van de rechtswetenschap aan de Universiteit Leiden en oud-senator, ingaan op de grondslagen van de democratische rechtsstaat. Hierbij worden de volgende vragen behandeld. Wat is een staat? Wat is een rechtsstaat? Wat is een democratische staat? Wat is een democratische rechtsstaat? Welke ontwikkelingen heeft de nationale democratische rechtsstaat sinds de Tweede Wereldoorlog doorgemaakt? Wat zijn de belangrijkste uitdagingen voor de nationale veiligheid? Wat is de uitdaging van de massamigratie voor de Nederlandse democratische rechtsstaat? Wat is de belangrijkste cultuurverandering van Nederland als gevolg van de massamigratie? Hoe verhoudt de nationale democratische rechtsstaat zich tot de Europese Unie? De student verkrijgt inzicht in hoe democratieën functioneren, hoe rechtsstaten burgers beschermen tegen willekeur, en welke spanningen kunnen ontstaan tussen deze twee principes. Ook worden praktische voorbeelden uit verschillende rechtsstelsels behandeld om de theoretische concepten concreet te maken. Na afronding van deze cursus kan de student de basisprincipes van democratische rechtsstatelijke systemen verklaren, de wederzijdse afhankelijkheid van democratie en rechtsstaat begrijpen, en kritisch nadenken over uitdagingen waarmee hedendaagse rechtsstaatprincipes worden geconfronteerd.

Paleoconservatisme

In deze cursus biedt Henk Jan Prosman een inhoudelijke introductie in het paleoconservatisme als politieke en filosofische stroming. Centraal staat een herwaardering van traditie, gemeenschapszin en culturele continuïteit als fundamenten van een stabiele samenleving. De cursus behandelt de intellectuele wortels van het paleoconservatisme, met aandacht voor thema’s als nationale soevereiniteit, lokale autonomie, sociale cohesie en scepsis ten aanzien van moderniseringsdrang en globalisering. Daarbij wordt ingezoomd op de spanning tussen historische continuïteit en hedendaagse politieke ontwikkelingen. Daarnaast wordt het paleoconservatisme geplaatst binnen het bredere spectrum van conservatieve stromingen. Wat onderscheidt deze benadering van bijvoorbeeld klassiek liberalisme of neoconservatisme, en welke implicaties heeft dat voor beleid en bestuur? Aan de hand van teksten, voorbeelden en discussie ontwikkelen deelnemers een scherp begrip van de onderliggende ideeën en hun praktische relevantie. De cursus is gericht op deelnemers die zich willen verdiepen in de ideologische basis van conservatief denken en de vertaling daarvan naar hedendaagse politiek.

De Basis van Crypto

In deze cursus biedt Chhay Lin Lim een grondige introductie in de basisprincipes van geld en de opkomst van cryptovaluta. Centraal staat de vergelijking tussen traditioneel fiatgeld en digitale vormen van geld: wat is geld eigenlijk, en waarin verschillen deze systemen fundamenteel van elkaar? De cursus behandelt de werking van blockchaintechnologie als onderliggende infrastructuur van cryptovaluta. Deelnemers krijgen inzicht in hoe transacties worden gevalideerd, hoe netwerken worden beveiligd en welke rol decentralisatie speelt binnen dit systeem. Daarnaast wordt de bredere digitale infrastructuur rondom crypto uitgelegd, inclusief wallets, exchanges en de technische en economische mechanismen die deze markt aandrijven. Ook wordt stilgestaan bij de implicaties voor financiële autonomie, toezicht en de rol van overheden. De cursus is gericht op deelnemers die de fundamenten van crypto willen begrijpen en deze kennis willen toepassen in een bredere economische en technologische context. Het programma biedt een analytisch kader om ontwikkelingen rond digitaal geld kritisch te volgen en te beoordelen.

Metapolitiek

In deze cursus biedt Vincent Vos een analyse van de ideologische fundamenten onder de hedendaagse politiek. Centraal staat het blootleggen van de vooronderstellingen die ten grondslag liggen aan de dominante links-liberale orde, en de manier waarop deze het politieke en maatschappelijke debat sturen. De cursus plaatst deze ontwikkeling in een breder kader, met aandacht voor de opkomst van postliberale stromingen en nieuwrechtse denkrichtingen. Daarbij wordt onderzocht hoe ideeën, taal en cultuur het politieke speelveld vormen, en hoe metapolitiek functioneert als strategisch instrument voorafgaand aan concrete beleidsvorming. Deelnemers krijgen inzicht in de mechanismen achter framing, normstelling en het verschuiven van het Overton-venster. Dit biedt handvatten om niet alleen het bestaande debat beter te begrijpen, maar ook om zelf een samenhangend en effectief narratief te ontwikkelen. De cursus is gericht op volksvertegenwoordigers en geïnteresseerde deelnemers die zich willen verdiepen in de ideeënstrijd achter de politiek, en die hun eigen positie scherper en strategischer willen formuleren binnen het bredere maatschappelijke discours.

Woke: Kenmerken van de progressieve geest

In deze cursus biedt Frank Karsten een analyse van wat vaak wordt aangeduid als ‘woke’ en de onderliggende kenmerken van de progressieve geest. Centraal staat het begrijpen van de ideologische ontwikkeling en de aannames die ten grondslag liggen aan hedendaagse stromingen binnen het publieke debat. De cursus behandelt de historische en filosofische wortels van onder meer feminisme en antiracisme, en plaatst deze binnen een bredere ontwikkeling van progressief denken. Daarbij wordt onderzocht hoe deze ideeën zich hebben ontwikkeld, welke doelen zij nastreven en hoe zij zich manifesteren in beleid, cultuur en maatschappelijke instituties. Daarnaast wordt aandacht besteed aan de denkkaders, argumentatiepatronen en morele uitgangspunten die vaak worden gehanteerd door aanhangers van deze ideologieën. Deelnemers leren deze perspectieven te herkennen, te analyseren en kritisch te beoordelen. De cursus is gericht op volksvertegenwoordigers en geïnteresseerde deelnemers die meer inzicht willen krijgen in de ideeënstrijd achter actuele maatschappelijke thema’s, en die hun eigen positie scherper en beter onderbouwd willen formuleren binnen het publieke debat.