Basisopleiding Politiek

Microfobie

In deze cursus behandelt Pepijn van Houwelingen aan de hand van zijn boek Microfobie de opkomst van schaalvergroting binnen het openbaar bestuur. Centraal staat het begrip ‘microfobie’: de bestuurlijke reflex om kleinschaligheid te wantrouwen en op te lossen via opschaling. We analyseren de dominante argumenten vóór fusies – efficiency, kostenbesparing en professionalisering. Tegelijkertijd besteden we aandacht aan de minder zichtbare effecten: verlies van menselijke maat, grotere afstand tussen bestuur en burger, en druk op democratische controle en transparantie. Aan de hand van een casus wordt deze theorie kort toegepast in de praktijk. De nadruk ligt daarbij niet op de details van de casus zelf, maar op de bredere patronen die zichtbaar worden . De cursus is gericht op volksvertegenwoordigers, beleidsmakers en betrokken burgers die fusiebeleid willen doorgronden en behoefte hebben aan een scherp, kritisch beoordelingskader waarin bestuurlijke rationaliteit wordt afgewogen tegen lokale autonomie en burgernabijheid. Aan het eind van de cursusdag wordt een online tentamen afgenomen. Wij verzoeken u daarom een laptop of tablet mee te nemen.

Staatsinrichting

In deze cursus behandelt Gideon van Meijeren vanuit zijn juridische achtergrond de fundamentele structuur en werking van de Nederlandse staat. Centraal staat de Grondwet van Nederland als het kader dat overheidsoptreden richting geeft en begrenst. De cursus biedt een systematisch overzicht van de inrichting van het openbaar bestuur, van het Rijk tot gemeenten, en de wijze waarop bevoegdheden zijn verdeeld en uitgeoefend. Daarbij wordt aandacht besteed aan de onderlinge verhoudingen tussen bestuurslagen en de rol van wet- en regelgeving in de praktijk. Een belangrijk onderdeel vormt de werking van democratische mechanismen, zoals vertegenwoordiging, controle en verantwoording. Deelnemers krijgen inzicht in hoe deze processen functioneren en waarom zij essentieel zijn voor een stabiele en controleerbare rechtsstaat. De cursus is gericht op volksvertegenwoordigers die hun juridische basis willen versterken, en op betrokken burgers die de werking van het staatsbestel beter willen begrijpen. Het programma biedt praktische handvatten om regelgeving correct toe te passen en met meer gezag en inzicht te opereren binnen het publieke domein.

Energietransitie

Veel mensen hebben inmiddels een algemeen beeld van de problematische uitgangspunten achter de energietransitie. Ook de desastreuze gevolgen voor onze gezamenlijke energiezekerheid en ruimtelijke ordening worden nu in de meeste Nederlandse gemeenten zichtbaar. Maar hoe werkt deze transitie nu daadwerkelijk in de praktijk? Deskundige Hans van de Breevaart neemt je in deze cursus mee in de volle breedte en diepte van de energietransitie. Hij legt helder uit op welke aannames deze rust, hoe dit lokaal en landelijk wordt vertaald naar beleid, en welke invloed de lokale politiek en burgers kunnen hebben op de uitvoering van deze brede agenda. Aan het einde van deze cursus heb jij alle kennis in handen om effectief deel te nemen aan het publieke debat over energie, infrastructuur en leefomgeving. Jij kunt straks de verantwoordelijke beleidsmakers kritisch bevragen, en effectief weerstand organiseren tegen beleid dat ingaat tegen het algemene belang.

Omgevingswet & Gemeentelijke Competenties

Woningnood, netcongestie, klimaatadaptatie, windmolens: alle grote vraagstukken van onze tijd landen letterlijk in jouw gemeente. En de Omgevingswet bepaalt hoe daar over besloten wordt. Deze wet heeft alles op het gebied van ruimtelijke ordening, vergunningverlening en lokale besluitvorming helemaal veranderd. Gemeenten hebben nieuwe bevoegdheden gekregen, maar ook meer verantwoordelijkheid. Wat betekent dit concreet voor jou als volksvertegenwoordiger, bestuurder of betrokken burger? Senatoren Johan Dessing en Erik Kemperman - beiden diepgaand thuis in het ruimtelijk domein - nemen je in deze cursus mee in de werking van de Omgevingswet en alle gemeentelijke competenties die hieruit voortvloeien. Zij leggen helder uit hoe de nieuwe wetgeving is opgebouwd, welke procedures en instrumenten gemeenten tot hun beschikking hebben, en hoe besluitvorming binnen het ruimtelijk domein tegenwoordig plaatsvindt. Daarnaast richt de cursus zich nadrukkelijk op de praktijk. Hoe komen ruimtelijke plannen daadwerkelijk tot stand? Waar zit bestuurlijke en politieke ruimte? En hoe kunnen volksvertegenwoordigers effectief sturen, controleren en interveniëren binnen het juridische kader van de Omgevingswet? Na afloop beschik je over de kennis en inzichten om lokale ruimtelijke dossiers beter te doorgronden, bestuurlijke keuzes kritisch te beoordelen en met meer inhoudelijke scherpte deel te nemen aan besluitvorming over de inrichting van de leefomgeving.

Politie & Het Veiligheidsdomein

In deze cursus biedt Theo Heller een beleidsgerichte introductie in het veiligheidsdomein en de rol van de politie op gemeentelijk niveau. Centraal staat hoe politie, bestuur en justitie samenwerken, en hoe deze samenwerking wordt aangestuurd en gecontroleerd binnen de lokale context. De cursus geeft inzicht in de positie van de politie binnen het Nederlandse bestel en de samenwerking in de lokale driehoek (burgemeester, politie en Openbaar Ministerie). Daarbij wordt uitgelegd hoe prioriteiten worden gesteld, hoe inzet van de politie tot stand komt en welke rol de burgemeester daarin vervult. Vervolgens ligt de nadruk op de relatie tussen politie en gemeenteraad. Welke invloed heeft de raad op het veiligheidsbeleid, hoe kan zij sturen op prioriteiten van de politie, en welke instrumenten staan ter beschikking om toezicht te houden? De cursus maakt duidelijk waar de grenzen liggen van directe politieke invloed op de politie, en waar juist ruimte is voor kaderstelling en controle. De inhoud is nadrukkelijk beleidsmatig en richt zich op de bestuurlijke en organisatorische kant van het politiewerk, zonder in te gaan op operationele aspecten. De cursus is bedoeld voor volksvertegenwoordigers en geïnteresseerde deelnemers die de rol van de politie binnen het lokale veiligheidsdomein beter willen begrijpen en effectiever willen opereren in dit complexe bestuurlijke veld.

De Hockeystick en de klimaatzwendel

Hoe robuust is de wetenschappelijke onderbouwing van het huidige klimaatbeleid? Wat kunnen klimaatmodellen ons werkelijk vertellen over de toekomst? En hoe maak je onderscheid tussen wetenschappelijke bevindingen, aannames, scenario’s en politieke keuzes? Klimaatverandering behoort tot de meest bepalende maatschappelijke en politieke thema’s van onze tijd. Op basis van klimaatwetenschap worden ingrijpende beleidskeuzes gemaakt over energie, industrie, mobiliteit en de inrichting van onze leefomgeving. Juist daarom is het belangrijk om te begrijpen hoe de onderliggende wetenschap tot stand komt, welke onzekerheden daarbij bestaan en hoe wetenschappelijke inzichten uiteindelijk worden vertaald naar beleid . In deze cursus neemt Marcel Crok je mee in een kritische analyse van klimaatverandering en het daarop gebaseerde beleid. Centraal staat niet alleen de vraag wat de wetenschap ons vertelt, maar vooral hoe sterk verschillende conclusies zijn onderbouwd en welke aannames en onzekerheden daarbij een rol spelen. Een belangrijk onderdeel vormt de beroemde ‘hockeystick’-grafiek , die een grote rol heeft gespeeld in het publieke klimaatdebat. Aan de hand daarvan wordt onderzocht hoe temperatuurontwikkelingen uit het verleden worden gereconstrueerd, hoe dergelijke onderzoeksresultaten worden geïnterpreteerd en welke wetenschappelijke discussies hierover zijn gevoerd. Vervolgens wordt uitgebreid aandacht besteed aan klimaatmodellen . Hoe werken deze modellen? Welke aannames liggen eraan ten grondslag? Waar liggen hun mogelijkheden en beperkingen? En hoe moeten we omgaan met onzekerheden wanneer modeluitkomsten worden gebruikt om uitspraken te doen over ontwikkelingen die tientallen jaren in de toekomst liggen? Daarmee komt ook de vertaalslag van wetenschap naar politiek aan bod. Wetenschappelijke kennis leidt immers niet automatisch tot één bepaalde beleidskeuze. Risico-inschattingen, toekomstscenario’s, economische afwegingen en politieke prioriteiten spelen eveneens een rol. De cursus biedt handvatten om onderscheid te maken tussen deze verschillende onderdelen van het klimaatdebat. Daarnaast wordt kritisch gekeken naar de wisselwerking tussen wetenschap, media en politiek . Hoe worden wetenschappelijke bevindingen in het publieke debat gepresenteerd? Wanneer is een waarschuwing een redelijke interpretatie van risico’s en wanneer kan volgens critici sprake zijn van alarmisme? En hoe kun je als volksvertegenwoordiger of geïnteresseerde deelnemer zelfstandig beoordelen welke conclusies door de beschikbare gegevens worden gedragen? Leerdoelen: Na afloop van deze cursus: - Begrijp je de belangrijkste wetenschappelijke uitgangspunten en discussies binnen het klimaatdebat; - Kun je de betekenis en controverse rond de ‘hockeystick’-grafiek beter duiden; - Begrijp je op hoofdlijnen hoe klimaatmodellen werken en welke aannames en beperkingen daarbij een rol spelen; - Kun je beter onderscheid maken tussen metingen, modellen, scenario’s, risico-inschattingen en beleidskeuzes; - Begrijp je hoe klimaatwetenschap wordt vertaald naar politieke besluitvorming en klimaatbeleid; - Kun je argumenten, gegevens en modeluitkomsten kritischer en zelfstandiger beoordelen; - Beschik je over handvatten om klimaatplannen en beleidsvoorstellen inhoudelijk te analyseren en af te wegen. Instapniveau Niveau 2 – Verdiepend De cursus is geschikt voor volksvertegenwoordigers en andere deelnemers met interesse in klimaat, wetenschap, energie en beleid. Er is geen specifieke wetenschappelijke voorkennis vereist. De cursus biedt een verdiepend analytisch kader voor deelnemers die de wetenschappelijke argumenten en onzekerheden achter het klimaatdebat beter willen begrijpen en klimaatbeleid zelfstandig en kritisch willen kunnen beoordelen.

Alles over stikstof

In deze cursus biedt Lidewij de Vos een grondige en kritische analyse van het stikstofdossier. Centraal staat het begrijpen van de regels, de wetenschappelijke onderbouwing en de beleidskeuzes die dit complexe onderwerp sturen. De cursus behandelt de relevante wet- en regelgeving, de ecologische en wetenschappelijke aannames, en de manier waarop deze worden vertaald naar beleid. Daarbij wordt specifiek gekeken naar de gevolgen voor sectoren zoals landbouw en woningbouw, en de impact op ruimtelijke ontwikkeling. Daarnaast leren deelnemers hoe zij de verschillende argumenten in het stikstofdebat kunnen beoordelen en plaatsen binnen een breder beleidsmatig en juridisch kader. Er is aandacht voor de spanning tussen regelgeving, economische belangen en bestuurlijke afwegingen. De cursus is gericht op volksvertegenwoordigers en geïnteresseerde deelnemers die hun kennis van het stikstofvraagstuk willen verdiepen en beter onderbouwde standpunten willen innemen. Het programma biedt feitelijke inzichten en analytische handvatten om het debat scherp en inhoudelijk te voeren.

De Tegenverlichting

Klimaat- en stikstofbeleid, open grenzen, steeds verdere internationalisering en de LHBT-beweging. Allemaal onderwerpen die niet op het eerste oog wat met elkaar te maken hebben. Toch zijn deze onderwerpen allemaal onderdeel van de progressieve agenda. Kritiek op deze thema’s wordt dan ook snel afgedaan als “tegen vooruitgang zijn”. Waarom wordt vooruitgang nog altijd gezien als onvermijdelijk en deugdelijk, terwijl de tekenen van verval zich overal opdringen, van relativisme en zielloze moderniteit tot de ontkenning van objectieve waarheid en traditie? Volgens historicus, hispanist en reactionair denker Robert Lemm ligt het antwoord in de dominante verlichtingsideologie die ons denken al eeuwen beheerst. Onder de oppervlakte van wetenschap, technologie en liberale democratie schuilt een diepgeworteld geloof in lineaire vooruitgang dat de werkelijke geschiedenis, van gouden eeuwen naar ijzeren verval, negeert. In deze cursus neemt Robert Lemm je mee in de wereld van de Tegenverlichting. Hij ontmaskert het vooruitgangsdenken als een mythe die uitloopt in dood en vervlakking, en laat zien hoe reactionaire en traditionalistische denkers een helderder, realistischer alternatief bieden. Je duikt in thema’s als: De mythe van de vooruitgang versus historische visies op verval; de Tegenverlichting als bezonnen tegenstem: De Maistre’s kritiek op Voltaire en Rousseau, de Chateaubriand, Juan Donoso Cortés en anderen; reactionaire denkers als Oswald Spengler, Swedenborg en Solovjov die regressie in plaats van progressie signaleerden; de triomf van de moderniteit: relativisme na Einstein, darwinisme, de ontkenning van objectieve waarheid en de bouw van nieuwe ‘Toren van Babel’-projecten zoals de EU; conservatisme en traditionalisme als levende alternatieven voor het zielloze heden. Deze training is een intellectuele en strategische heroriëntatie. Je leert niet alleen het dominante verlichtingsdenken doorzien, maar ook hoe je met een samenhangend traditionalistisch en reactionair perspectief kunt opereren: scherp, historisch onderbouwd en overtuigend.

De geschiedenis van de Europese Unie

De Europese Unie presenteert zich als een samenwerkingsverband van soevereine staten. Maar klopt dat beeld nog wel? Steeds vaker moeten nationale parlementen, regeringen en zelfs grondwetten wijken voor besluiten uit Brussel, Luxemburg en Frankfurt. In deze Engelstalige cursus onderzoekt politicoloog Dr. John Laughland hoe de EU zich heeft ontwikkeld van economisch project tot supranationale machtsstructuur met directe invloed op het dagelijks leven van Europese burgers. Centraal staat de vraag: waarom blijven lidstaten zich onderwerpen aan een systeem dat hun autonomie steeds verder beperkt? Aan de hand van recente uitspraken van het Europees Hof van Justitie analyseren we hoe het primaat van EU-recht steeds vaker boven nationale constituties lijkt te staan. Daardoor verschuift de macht fundamenteel: niet langer delegeren staten bevoegdheden aan de EU, maar ontwikkelt de EU een eigen bron van autoriteit. Deze ontwikkeling raakt vrijwel alle beleidsterreinen — van migratie en economie tot cultuur en geopolitiek. Tegelijk groeit, mede door veranderende verhoudingen met de Verenigde Staten en de NAVO, de druk op Europa om zich te ontwikkelen tot een zelfstandige geopolitieke en militaire macht. Dr. Laughland plaatst deze ontwikkelingen in een bredere historische en geopolitieke context, met aandacht voor Europese integratie, constitutionele soevereiniteit, technocratische macht en de veranderende rol van Europa in de wereldorde. Wil jij beter begrijpen hoe de Europese Unie zich ontwikkelt van samenwerkingsverband tot politieke unie? Schrijf je dan in voor deze cursus.

De institutionalisering van opvoeding en jeugdproblematiek

Waarom lopen de kosten van de jeugdzorg zo sterk op? Hoe is een stelsel dat bedoeld is om kwetsbare kinderen en gezinnen te ondersteunen steeds complexer en moeilijker beheersbaar geworden? En wat kunnen gemeenten doen om opnieuw grip te krijgen op zowel de zorg als de kosten? De jeugdzorg behoort tot de grootste bestuurlijke en financiële uitdagingen waarmee Nederlandse gemeenten worden geconfronteerd. De uitgaven blijven stijgen, het aantal kinderen en jongeren dat gebruikmaakt van jeugdhulp is sterk toegenomen en tegelijkertijd kampen veel gemeenten met structurele tekorten. Daarmee drukt de jeugdzorg steeds zwaarder op de gemeentelijke begroting. In deze cursus neemt Tanja Boeije je mee in de wereld achter de Nederlandse jeugdzorg. Vanuit haar ervaring bij Jeugd Lelystad , waar zij zich bezighield met het efficiënter organiseren van de toegang tot jeugdhulp en het terugdringen van zorgkosten, laat zij zien welke bestuurlijke en maatschappelijke mechanismen achter de groei van het stelsel schuilgaan. De cursus gaat eerst in op de ontwikkeling van de jeugdzorg en de oorzaken van de sterke groei. Waarom maken steeds meer kinderen en gezinnen gebruik van professionele hulp? Welke rol spelen de toename van specialistische zorgtrajecten, een ruimere toegang tot hulp en bureaucratische en financiële prikkels binnen het systeem? En hoe hebben veranderende maatschappelijke opvattingen over opvoeding, kwetsbaarheid en verantwoordelijkheid invloed op de vraag naar jeugdzorg? Daarbij wordt ook kritisch gekeken naar de grens tussen noodzakelijke zorg en problemen die van oudsher binnen het gezin en de directe sociale omgeving werden opgevangen. In hoeverre worden normaal gedrag, ontwikkelingsproblemen en opvoedvraagstukken tegenwoordig sneller geprofessionaliseerd, gemedicaliseerd of geïnstitutionaliseerd? En welke gevolgen heeft dat voor gezinnen, kinderen én gemeenten? Vervolgens verschuift de aandacht nadrukkelijk naar mogelijke oplossingen. Hoe kan noodzakelijke hulp beschikbaar blijven voor kinderen die deze werkelijk nodig hebben, terwijl tegelijkertijd de groeiende zorgafhankelijkheid wordt teruggedrongen? Welke mogelijkheden hebben gemeenten om de toegang tot jeugdhulp efficiënter te organiseren? En hoe kunnen gezinnen en hun sociale omgeving worden versterkt, zodat professionele ondersteuning niet automatisch de eerste of enige oplossing wordt? Centraal staat uiteindelijk de vraag hoe gemeenten bestuurlijke en financiële grip kunnen herwinnen op een stelsel dat onder grote druk staat. De cursus biedt daarmee niet alleen inzicht in de oorzaken van de huidige jeugdzorgproblematiek, maar ook een praktisch en beleidsmatig kader om na te denken over betaalbaarheid, verantwoordelijkheid en de toekomst van de jeugdzorg. Leerdoelen: Na afloop van deze cursus: - Begrijp je hoe het Nederlandse jeugdzorgstelsel zich heeft ontwikkeld en welke rol gemeenten daarin spelen; - Kun je de belangrijkste oorzaken van de stijgende vraag naar jeugdhulp en oplopende zorgkosten herkennen; - Begrijp je welke bestuurlijke, bureaucratische en financiële prikkels binnen het huidige stelsel een rol spelen; - Kun je kritisch nadenken over de verhouding tussen noodzakelijke professionele hulp, opvoedvraagstukken en zorgafhankelijkheid; - Weet je welke mogelijkheden gemeenten hebben om de toegang tot jeugdhulp efficiënter te organiseren; - Kun je beleidsmaatregelen beoordelen die gericht zijn op kostenbeheersing en het versterken van gezinnen en hun sociale omgeving; - Beschik je over praktische en bestuurlijke handvatten om meer grip te krijgen op lokale jeugdzorg. Instapniveau Niveau 2 – Verdiepend De cursus is in het bijzonder geschikt voor raadsleden, wethouders, beleidsmakers en andere deelnemers die zich bezighouden met het sociaal domein, gemeentefinanciën of jeugdzorg. Er is geen specifieke voorkennis vereist. De cursus combineert praktijkervaring met bestuurlijke analyse en biedt deelnemers een verdiepend kader om jeugdzorgbeleid kritisch te beoordelen en effectiever te sturen.

Waarom economieën vastlopen

Waarom grijpen overheden in tijdens economische crises? Wat is de rol van centrale banken bij inflatie en economische groei? En hoeveel invloed zou de overheid eigenlijk moeten hebben op de economie en onze samenleving? Achter vrijwel iedere economische beleidskeuze gaan ideeën schuil over hoe een economie functioneert. Discussies over inflatie, staatsschuld, rente, woningmarktkrapte en overheidsuitgaven zijn daarom niet alleen technische vraagstukken. Ze raken aan een fundamentele tegenstelling tussen verschillende economische denktradities en hun visie op de verhouding tussen overheid, markt en samenleving. In deze cursus neemt Lex Hoogduin je mee in het debat tussen de Keynesiaanse economie en de Oostenrijkse School . Twee invloedrijke tradities die sterk van elkaar verschillen in hun ideeën over economische groei, crises, geld en de rol van de overheid. Centraal staat de tegenstelling tussen overheidssturing en vrije markt . Vanuit het gedachtegoed van John Maynard Keynes wordt onderzocht waarom overheidsingrijpen volgens Keynesianen noodzakelijk kan zijn om economische neergang te bestrijden en de economie te stabiliseren. Daartegenover staan denkers als Ludwig von Mises en Friedrich Hayek , die juist waarschuwen voor de onbedoelde gevolgen van overheidsinterventie en het verstoren van marktprocessen. Een belangrijk onderdeel van de cursus vormt de rol van geld en centrale banken . Hoe ontstaat inflatie? Welke invloed heeft het rentebeleid van centrale banken op sparen, investeren en economische groei? Welke gevolgen heeft een langdurig ruim monetair beleid? En welke verklaringen bieden de verschillende economische scholen voor het ontstaan van financiële en economische crises? Vervolgens worden deze theoretische verschillen verbonden aan actuele economische vraagstukken. Tegen de achtergrond van oplopende staatsschulden, inflatie, problemen op de woningmarkt en discussies over Europese begrotingsregels wordt duidelijk dat het debat tussen Keynes, Mises en Hayek allerminst tot het verleden behoort. Dezelfde fundamentele vragen spelen nog altijd een belangrijke rol in het economische beleid van Den Haag, Brussel en centrale banken . De cursus wordt verzorgd door Lex Hoogduin , een van de bekendste Nederlandse economen op het gebied van monetair beleid en economische theorie. Hoogduin was hoogleraar economie aan de Rijksuniversiteit Groningen, bekleedde verschillende functies bij De Nederlandsche Bank en was actief als adviseur binnen nationale en internationale financiële instellingen. Vanuit zijn combinatie van academische kennis en beleidsmatige ervaring plaatst hij de verschillende economische denktradities in zowel historisch als actueel perspectief. Leerdoelen: Na afloop van deze cursus: - Begrijp je de belangrijkste uitgangspunten van de Keynesiaanse economie en de Oostenrijkse School; - Kun je de economische ideeën van Keynes, Mises en Hayek in hun historische context plaatsen; - Begrijp je de fundamentele tegenstelling tussen overheidssturing en marktwerking binnen verschillende economische denktradities; - Kun je de rol van centrale banken, rente en monetair beleid beter duiden; - Begrijp je verschillende verklaringen voor inflatie, staatsschuld en economische crises; - Kun je actuele economische vraagstukken verbinden aan onderliggende economische theorieën; - Beschik je over een analytisch kader om economisch beleid vanuit verschillende theoretische perspectieven kritisch te beoordelen. Instapniveau Niveau 2 – Verdiepend De cursus is geschikt voor volksvertegenwoordigers, bestuurders en andere deelnemers met interesse in economie, politiek, monetair beleid en Europese besluitvorming. Er is geen specifieke economische voorkennis vereist. De cursus biedt een toegankelijk maar verdiepend kader om de ideeën achter actuele economische beleidskeuzes beter te begrijpen en zelfstandig te beoordelen.

De strijd om macht in het digitale tijdperk

Welke krachten bepalen onze toekomst in het digitale tijdperk? Hoe veranderen kunstmatige intelligentie, digitalisering en globalisering de verdeling van macht? En bieden deze ontwikkelingen vooral bedreigingen, of juist kansen voor een nieuwe periode van vrijheid, democratie en welvaart? Onze samenleving bevindt zich midden in een ingrijpende transitie. Technologische ontwikkeling, digitalisering en geopolitieke machtsverschuivingen veranderen niet alleen de manier waarop we werken en communiceren, maar raken ook aan de fundamenten van onze economie, democratie en politieke instituties. In deze cursus neemt Bob de Wit je mee in de grote maatschappelijke veranderingen die het digitale tijdperk kenmerken. Vanuit een historisch perspectief wordt onderzocht hoe samenlevingen zich in het verleden hebben aangepast aan technologische en economische omwentelingen en wat we daarvan kunnen leren voor de transitie die zich vandaag voltrekt. Een belangrijke rol is daarbij weggelegd voor kunstmatige intelligentie en digitale platforms . Technologiebedrijven beschikken over steeds grotere hoeveelheden data, kapitaal en technologische infrastructuur en oefenen daarmee een groeiende invloed uit op economie en samenleving. Welke gevolgen heeft deze ontwikkeling voor de traditionele machtsverdeling tussen burgers, bedrijven en overheden? En hoe kunnen democratische instituties zich aanpassen aan een wereld waarin technologische macht steeds belangrijker wordt? Tegelijkertijd verandert ook de internationale machtsorde. Globalisering, technologische concurrentie en geopolitieke verschuivingen stellen nationale staten voor nieuwe uitdagingen. De cursus onderzoekt hoe landen hun politieke en economische zelfstandigheid kunnen behouden in een wereld waarin kapitaal, informatie en technologie steeds gemakkelijker nationale grenzen overschrijden. Daarbij staat niet alleen de bedreiging centraal, maar juist ook de vraag welke nieuwe mogelijkheden deze ontwikkelingen bieden. Kan technologie bijdragen aan een decentralisatie van macht? Kunnen nieuwe economische en bestuurlijke modellen burgers meer zeggenschap geven? En hoe zou een samenleving eruit kunnen zien waarin technologische vooruitgang wordt ingezet om vrijheid, welvaart en democratische betrokkenheid te versterken? Tegen de achtergrond van maatschappelijke polarisatie, afnemend vertrouwen in instituties en de groeiende invloed van technologiebedrijven onderzoekt De Wit waarom bestaande politieke en bestuurlijke modellen mogelijk niet langer voldoende zijn. Daarmee richt de cursus zich uiteindelijk op een fundamentele vraag: hoe organiseren we macht, democratie en samenleving in het digitale tijdperk? De cursus wordt verzorgd door Bob de Wit , emeritus hoogleraar Strategic Leadership aan Nyenrode Business Universiteit. Hij publiceerde diverse boeken over maatschappelijke transities, technologie, strategie en geopolitiek en houdt zich al jarenlang bezig met toekomstscenario's voor economie en samenleving. Vanuit zijn combinatie van academische expertise en strategische toekomstvisie plaatst hij de uitdagingen én mogelijkheden van digitalisering in een breder maatschappelijk perspectief. Leerdoelen: Na afloop van deze cursus: - Begrijp je hoe technologische ontwikkelingen en digitalisering de economie, democratie en samenleving veranderen; - Kun je de gevolgen van kunstmatige intelligentie en digitale platforms voor de verdeling van macht beter duiden; - Begrijp je hoe globalisering en geopolitieke verschuivingen de positie van nationale staten beïnvloeden; - Kun je de veranderende machtsverhouding tussen burgers, overheden en technologiebedrijven analyseren; - Begrijp je waarom bestaande politieke en bestuurlijke modellen onder druk komen te staan; - Kun je verschillende scenario's voor decentralisatie en nieuwe vormen van bestuur en economische organisatie beoordelen; - Beschik je over een strategisch kader om niet alleen de bedreigingen, maar ook de kansen van het digitale tijdperk voor vrijheid, democratie en welvaart te herkennen. Instapniveau Niveau 2 – Verdiepend De cursus is geschikt voor volksvertegenwoordigers, bestuurders, ondernemers en andere deelnemers met interesse in technologie, politiek, economie, geopolitiek en maatschappelijke verandering . Er is geen specifieke voorkennis vereist. De cursus biedt een verdiepend toekomstperspectief voor iedereen die beter wil begrijpen hoe digitalisering de bestaande machtsverhoudingen verandert en welke mogelijkheden er zijn om onze samenleving daarop voor te bereiden.

Van traditionele politiek naar populisme

Waarom verliezen traditionele politieke partijen steeds meer terrein? Waarom winnen populistische bewegingen in Europa en de Verenigde Staten juist aan invloed? En wat zegt deze ontwikkeling over de veranderende verhouding tussen burgers, politieke partijen en bestuurlijke elites? De opkomst van het populisme behoort tot de meest opvallende politieke ontwikkelingen van onze tijd. Partijen die voortkwamen uit gevestigde politieke stromingen als liberalisme, socialisme, conservatisme en christendemocratie bepaalden lange tijd het politieke landschap. Inmiddels staan deze traditionele partijen en ideologieën steeds meer onder druk. In deze cursus neemt dr. Hans van de Breevaart je mee in de historische en ideologische ontwikkelingen die aan deze verschuiving ten grondslag liggen. De cursus begint met een kennismaking met de ontwikkeling van de Westerse politieke traditie en het ontstaan van de moderne democratische rechtsstaat. Daarbij wordt onderzocht welke rol de grote politieke ideologieën hebben gespeeld bij de vormgeving van onze huidige politieke instituties. Vervolgens staat de geleidelijke verzwakking van deze traditionele ideologische tegenstellingen centraal. Van de Breevaart onderzoekt hoe het afscheid van herkenbare ideologische uitgangspunten samengaat met de groeiende invloed van internationaal georiënteerde technocratische elites . Hierdoor is volgens deze analyse een politiek vacuüm ontstaan waarin een groeiende afstand tussen burgers en gevestigde instituties zichtbaar wordt. Het is in deze context dat populistische bewegingen terrein winnen. Zij presenteren zich als vertegenwoordigers van burgers die zich onvoldoende gehoord voelen door de bestaande politieke orde en geven uitdrukking aan groeiend wantrouwen tegenover politieke en technocratische elites. Daarmee stelt hun opkomst fundamentele vragen over representatie, volkssoevereiniteit en de werking van de moderne democratie. Maar kan populisme meer zijn dan alleen een uiting van maatschappelijk ongenoegen? In de cursus wordt onderzocht in hoeverre populistische bewegingen erin slagen dit wantrouwen daadwerkelijk te kanaliseren. Zijn zij in staat om naast kritiek op de gevestigde orde ook een samenhangend en geloofwaardig politiek alternatief te formuleren? En wat betekent hun opkomst voor de toekomst van de traditionele partijpolitiek? De cursus wordt verzorgd door dr. Hans van de Breevaart , historicus en godsdienstwetenschapper. Hij promoveerde op het terrein van de godsdienstwetenschappen aan de Universiteit Leiden en werkte eerder als wetenschappelijk beleidsmedewerker voor de Guido de Brès Stichting, het wetenschappelijk instituut van de SGP. Tegenwoordig is hij verbonden aan het Renaissance Instituut, de denktank van Forum voor Democratie. Hij publiceert en spreekt regelmatig over cultuur, religie, politiek en de toekomst van de Westerse beschaving. Leerdoelen: Na afloop van deze cursus: - Begrijp je de belangrijkste ontwikkelingen binnen de Westerse politieke traditie en het ontstaan van de moderne democratische rechtsstaat; - Kun je de historische rol van liberalisme, socialisme, conservatisme en christendemocratie binnen de partijpolitiek duiden; - Begrijp je hoe het verzwakken van traditionele ideologieën het politieke landschap heeft veranderd; - Kun je de groeiende invloed van technocratisch en internationaal georiënteerd bestuur plaatsen binnen bredere politieke ontwikkelingen; - Begrijp je welke factoren bijdragen aan het groeiende wantrouwen tegenover gevestigde politieke instituties en elites; - Kun je de opkomst van populistische bewegingen historisch en politiek duiden; - Kun je beoordelen in hoeverre populistische bewegingen erin slagen maatschappelijk ongenoegen te vertalen naar een geloofwaardig politiek alternatief. Instapniveau Niveau 2 – Verdiepend De cursus is geschikt voor deelnemers met interesse in politiek, geschiedenis, democratie, ideologie en maatschappelijke ontwikkelingen. Er is geen specifieke voorkennis vereist. De cursus biedt een historisch en politiek kader waarmee deelnemers de opkomst van het populisme en de veranderingen binnen de Westerse partijpolitiek beter kunnen begrijpen.

Asiel & Spreidingswet

De gevolgen van de spreidingswet zijn zichtbaar in gemeenten door heel Nederland. Gemeenteraden komen onder druk, inwoners voelen zich buitenspel gezet, en lokale bestuurders beroepen zich op wettelijke verplichtingen wanneer weerstand ontstaat. Het gevoel van machteloosheid overheerst: wat kan een gemeente nog doen wanneer Den Haag eenmaal een besluit heeft genomen? Lokaal politicus en ervaringsdeskundige Mark Nijman neemt je mee in alle mogelijkheden in het juridische speelveld om invloed uit te oefenen op de uitkomst. Aan de hand van een praktische escalatieladder behandelt hij de verschillende instrumenten die volksvertegenwoordigers, bestuurders en inwoners kunnen inzetten wanneer zij zich willen verzetten tegen de komst van een asielzoekerscentrum. Wil jij beter begrijpen hoe de Spreidingswet werkt, welke bevoegdheden gemeenten behouden en welke mogelijkheden er zijn om politieke en bestuurlijke druk te organiseren? En wil je leren hoe je binnen de bestaande kaders maximale invloed kan uitoefenen op lokale besluitvorming rond asielopvang? Schrijf je dan in voor deze cursus!

Wie schrijft de geschiedenis? De visie van Lev Tolstoj

Wordt de geschiedenis werkelijk gemaakt door grote leiders en generaals? Bepalen figuren als Napoleon de loop van de geschiedenis, of zijn ook zij slechts onderdeel van veel grotere historische krachten? En hoeveel invloed heeft de individuele mens eigenlijk op de wereld om hem heen? In deze cursus neemt Quinten Weeterings je mee in het monumentale meesterwerk Oorlog en vrede van Lev Tolstoj . De roman geldt niet alleen als een van de hoogtepunten van de wereldliteratuur, maar bevat ook een diepgaande filosofische analyse van oorlog, macht, vrije wil en de krachten die de geschiedenis vormgeven. Tolstoj verzet zich tegen de traditionele geschiedschrijving waarin grote historische ontwikkelingen worden verklaard aan de hand van de beslissingen van koningen, staatslieden en generaals. In Oorlog en vrede stelt hij daar een radicaal andere visie tegenover. Zijn leiders als Napoleon werkelijk de architecten van de geschiedenis, of schrijven we hun achteraf een macht toe die zij in werkelijkheid nooit hebben bezeten? Aan de hand van de roman, en in het bijzonder de filosofische beschouwingen uit de tweede epiloog, onderzoekt Weeterings Tolstojs ideeën over de verhouding tussen individu, macht en historische ontwikkeling . Daarbij komt ook de spanning tussen vrije wil en historische noodzakelijkheid aan bod: handelen mensen werkelijk vrij, of wordt hun handelen bepaald door omstandigheden en krachten die zij zelf nauwelijks kunnen overzien? Tolstojs geschiedfilosofie wordt vervolgens in een breder intellectueel perspectief geplaatst. Aan de hand van denkers als Isaiah Berlin, Friedrich Nietzsche en Constantin Noica wordt onderzocht hoe Tolstojs ideeën kunnen worden geïnterpreteerd en hoe zij zich verhouden tot andere opvattingen over geschiedenis, macht en menselijke vrijheid. Daarnaast besteedt de cursus aandacht aan de historische wereld waarin Oorlog en vrede tot stand kwam. Tolstojs eigen ervaringen tijdens de Krimoorlog , de Napoleontische oorlogen die het decor van de roman vormen en de invloed van de Dekabristenopstand helpen om zowel het ontstaan van het boek als Tolstojs denken over oorlog en geschiedenis beter te begrijpen. Quinten Weeterings studeerde geschiedenis aan de Universiteit Leiden en de Katholieke Universiteit Leuven en is gespecialiseerd in Russische literatuur, kunst en geschiedfilosofie. Hij is verbonden aan uitgeverij De Blauwe Tijger en publiceert daarnaast op Reactionair. Leerdoelen: Na afloop van deze cursus: - Begrijp je Tolstojs kritiek op de traditionele geschiedschrijving en de theorie van de ‘grote mannen’; - Kun je zijn visie op macht, vrije wil en historische noodzakelijkheid in grote lijnen uiteenzetten; - Begrijp je de verhouding tussen individu en grotere historische krachten binnen Oorlog en vrede; - Kun je Tolstojs geschiedfilosofie verbinden aan inzichten van denkers als Isaiah Berlin, Friedrich Nietzsche en Constantin Noica; - Heb je inzicht in de historische context waarin Oorlog en vrede ontstond, waaronder de Napoleontische oorlogen, de Dekabristenopstand en Tolstojs ervaringen tijdens de Krimoorlog; - Kun je Tolstojs ideeën verbinden aan hedendaagse vragen over oorlog, leiderschap, macht en menselijke vrijheid. Instapniveau Niveau 2 – Verdiepend De cursus is geschikt voor deelnemers met interesse in Russische literatuur, geschiedenis, filosofie, politiek en vraagstukken rond oorlog en macht. Er is geen specifieke voorkennis vereist. Bekendheid met Oorlog en vrede is een voordeel, maar geen voorwaarde voor deelname. De cursus biedt daarmee zowel een toegankelijke kennismaking met Tolstojs geschiedfilosofie als verdieping voor deelnemers die het werk al kennen.

Communicatie als overdrachtskunst

Waarom verlopen sommige gesprekken moeiteloos, terwijl andere vastlopen in misverstanden, weerstand of frustratie? Waarom voelen sommige mensen zich direct gehoord en begrepen? En wat maakt dat een inhoudelijk sterke boodschap soms toch niet overkomt? Effectieve communicatie begint niet bij het aanleren van een aantal gesprekstechnieken, maar bij het begrijpen van menselijk gedrag . Achter iedere uitspraak, reactie en ieder conflict gaan psychologische processen schuil die bepalen hoe mensen luisteren, interpreteren en reageren. Wie deze processen begrijpt, leert niet alleen beter communiceren, maar krijgt ook meer inzicht in wat mensen werkelijk beweegt. In deze cursus neemt psycholoog Huibrecht Boluijt je mee in de psychologie achter communicatie. Waarom luisteren mensen selectief? Hoe ontstaan misverstanden? Waarom roept dezelfde boodschap bij de ene persoon vertrouwen op en bij de andere juist weerstand? En welke invloed hebben onze eigen verwachtingen en aannames op een gesprek? Vanuit deze psychologische basis onderzoek je vervolgens je eigen manier van communiceren. Je krijgt inzicht in je communicatiestijl en leert herkennen hoe jouw houding, gedrag en woordkeuze de reactie van anderen beïnvloeden. Daarbij maak je kennis met verschillende communicatierollen en leer je jouw manier van communiceren beter af te stemmen op de persoon tegenover je. Vervolgens komen de belangrijkste gesprekstechnieken aan bod. Je leert actief luisteren, effectief doorvragen, samenvatten en feedback geven . Daarnaast wordt aandacht besteed aan non-verbale communicatie, stemgebruik en lichaamstaal. Communicatie vindt immers niet alleen plaats via woorden: houding, toon en timing kunnen minstens zo bepalend zijn voor hoe een boodschap wordt ontvangen. De theorie wordt gedurende de cursus direct verbonden aan de praktijk. Aan de hand van oefeningen, casussen en rollenspellen train je uiteenlopende gesprekssituaties. Hoe ga je om met weerstand? Hoe behoud je de regie in een lastig gesprek? Hoe breng je een boodschap overtuigend over zonder de verbinding met de ander te verliezen? En hoe voorkom je dat een verschil van inzicht uitmondt in verdere polarisatie? Centraal staat daarbij het idee van communicatie als overdrachtskunst . Een boodschap kan inhoudelijk nog zo sterk zijn, maar bereikt haar doel pas wanneer zij op de juiste manier wordt overgebracht. De manier waarop we communiceren vormt het vehikel waarmee onze inhoud de ander bereikt. Leerdoelen: Na afloop van deze cursus: - Begrijp je de belangrijkste psychologische processen die bepalen hoe mensen luisteren, interpreteren en reageren; - Heb je meer inzicht in je eigen communicatiestijl en de invloed daarvan op anderen; - Kun je jouw communicatie beter afstemmen op verschillende personen en gesprekssituaties; - Beheers je technieken als actief luisteren, doorvragen, samenvatten en effectief feedback geven; - Begrijp je de invloed van lichaamstaal, stemgebruik, houding en timing op een gesprek; - Kun je effectiever omgaan met weerstand, misverstanden en moeilijke gesprekssituaties; - Kun je een inhoudelijke boodschap overtuigend overbrengen zonder de verbinding met de ander te verliezen. Instapniveau Niveau 1 – Toegankelijk De cursus is geschikt voor bestuurders, volksvertegenwoordigers, leidinggevenden, professionals en iedereen die regelmatig gesprekken voert waarin vertrouwen, overtuigingskracht en wederzijds begrip van belang zijn. Er is geen specifieke voorkennis vereist. De combinatie van psychologie, theorie en praktische oefeningen maakt de cursus geschikt voor zowel beginnende als ervaren deelnemers die bewuster en effectiever willen leren communiceren.

De Grote Verbouwing van Nederland: Grip op de toekomst van uw gemeente

Hoe wordt de toekomst van jouw gemeente bepaald? Welke invloed hebben de Omgevingswet, Omgevingsvisies en Omgevingsplannen op de inrichting van Nederland? En hoe kun je als raadslid grip krijgen op ruimtelijke keuzes die grote gevolgen hebben voor inwoners? Nederland staat voor wat ook wel de ‘Grote Verbouwing van Nederland’ wordt genoemd. Provincies en gemeenten werken aan nieuwe Omgevingsvisies en Omgevingsplannen, waarin belangrijke keuzes worden gemaakt over de toekomstige inrichting van hun grondgebied. Voor raadsleden betekent dit dat zij steeds vaker te maken krijgen met omvangrijke en complexe dossiers rond ruimtelijke ordening. Daarbij komt een groot aantal beleidsterreinen samen. Denk aan natuurbeleid, grondwaterstanden, stikstof, de wolf, de energietransitie, wind- en zonneparken, klimaatbestendig bouwen, infrastructuur, de circulaire transitie en concepten als de smart city en de 10-minutenstad. Keuzes op deze terreinen kunnen grote gevolgen hebben voor de leefomgeving van inwoners, terwijl het beleid en de besluitvorming voor veel mensen moeilijk te doorgronden zijn. In deze workshop krijg je inzicht in wat de ‘Grote Verbouwing van Nederland’ inhoudt en hoe deze doorwerkt in het gemeentelijke beleid. Je leert welke instrumenten uit de Omgevingswet daarbij een centrale rol spelen en hoe Omgevingsvisies en Omgevingsplannen tot stand komen. De nadruk ligt daarbij niet alleen op kennis, maar vooral op de praktische toepassing ervan. Hoe beoordeel je omvangrijke beleidsstukken zonder maandenlang ieder document te hoeven bestuderen? Waar liggen de politieke keuzemomenten? Welke vragen kun je als raadslid stellen? En hoe kun je invloed uitoefenen op een Omgevingsvisie zodat de belangen en wensen van inwoners daadwerkelijk worden meegewogen? Tijdens de workshop ga je daarom ook zelf aan de slag met de belangrijkste instrumenten en beleidsprocessen. Zo ontwikkel je een praktisch kader waarmee je complexe ruimtelijke dossiers sneller kunt doorgronden en effectiever kunt optreden binnen de gemeenteraad. Leerdoelen: Na afloop van deze workshop: - Begrijp je wat de ‘Grote Verbouwing van Nederland’ inhoudt en hoe deze doorwerkt op gemeentelijk niveau; - Ken je de belangrijkste instrumenten van de Omgevingswet, waaronder de Omgevingsvisie en het Omgevingsplan; - Kun je complexe ruimtelijke beleidsdossiers sneller analyseren en de belangrijkste politieke keuzes herkennen; - Heb je onderbouwde informatie voor het stellen van raadsvragen en het indienen van moties; - Weet je hoe je invloed kunt uitoefenen op de Omgevingsvisie en daarbij de belangen van inwoners kunt betrekken; - Kun je inwoners en achterban beter informeren over ruimtelijke ontwikkelingen die hun leefomgeving raken. Instapniveau Niveau 2 – Verdiepend De workshop is in het bijzonder geschikt voor raadsleden en andere lokale volksvertegenwoordigers die meer grip willen krijgen op de Omgevingswet en ruimtelijke ordeningsvraagstukken. Specifieke juridische of planologische voorkennis is niet vereist. De workshop is praktisch opgezet en bedoeld om deelnemers in korte tijd wegwijs te maken in dossiers die anders veel lees- en uitzoekwerk vragen. Foto copyright Markus Kamphuis | mkfotografie.nl | 2023

Vaderlandse geschiedenis I – Van de Lage Landen tot de Gouden Eeuw

Hoe is Nederland ontstaan? Waar komen onze ideeën over vrijheid, zelfbestuur en tolerantie vandaan? En welke personen en gebeurtenissen hebben Nederland gemaakt tot het land dat het vandaag is? Er is alle reden om trots te zijn op ons verleden. Maar om te begrijpen waarom, moeten we weten waar Nederland vandaan komt. De Nederlandse geschiedenis is een verhaal van eeuwenlange ontwikkeling: van de eerste bewoners van de Lage Landen en de komst van de Romeinen tot de Middeleeuwen, de Nederlandse Opstand en de ongekende bloei van de Republiek in de Gouden Eeuw. In de cursus Vaderlandse geschiedenis I volgen we deze ontwikkeling vanaf de vroegste geschiedenis van de Lage Landen tot het einde van de zeventiende eeuw. Daarbij gaat het niet alleen om jaartallen, veldslagen en vorsten, maar vooral om de vraag hoe uit verschillende gewesten, steden en gemeenschappen uiteindelijk een herkenbare Nederlandse samenleving ontstond. Centraal staat de ontwikkeling van eigenschappen die Nederland eeuwenlang hebben gekenmerkt: vrijheid, ondernemerschap, zelfbestuur, religieuze tolerantie en culturele bloei . Hoe ontstonden deze eigenschappen? Welke rol speelden het christendom, de steden en gewesten, handel en economische ontwikkeling? Waarom kwamen de Nederlanden in opstand tegen de Spaanse koning? En hoe kon een relatief kleine Republiek vervolgens uitgroeien tot een van de machtigste en welvarendste landen ter wereld? Daarbij besteden we aandacht aan de grote gebeurtenissen en personen uit onze vaderlandse geschiedenis, maar plaatsen we deze steeds in hun bredere historische en culturele context. Van Romeinen en middeleeuwse vorsten tot Willem van Oranje, de Nederlandse Opstand en de staatsinrichting van de Republiek. Van de ontwikkeling van handel en wetenschap tot de kunst en cultuur van de Gouden Eeuw. Deze geschiedenis is bovendien niet alleen van belang om het verleden te begrijpen. In een tijd waarin de Nederlandse identiteit en ons historische zelfbeeld voortdurend onderwerp van discussie zijn, is kennis van de eigen geschiedenis onmisbaar. Wie wil begrijpen wat Nederland is, moet weten hoe het Nederland is geworden. De cursus wordt verzorgd door Hans van de Breevaart . Van de Breevaart studeerde geschiedenis en godsdienstwetenschappen aan de Universiteit Leiden en promoveerde aan dezelfde universiteit op een godsdiensthistorisch onderwerp. Hij was werkzaam als wetenschappelijk onderzoeker bij de Guido de Brès Stichting en is verbonden aan het Renaissance Instituut. Vanuit zijn brede kennis van de Nederlandse geschiedenis, de wortels van de westerse beschaving en de ontwikkeling van politieke ideeën plaatst hij de vaderlandse geschiedenis in een breed cultureel en maatschappelijk perspectief. Leerdoelen: Na afloop van deze cursus: - Ken je de belangrijkste perioden en ontwikkelingen in de Nederlandse geschiedenis tot circa 1700; - Begrijp je hoe de Lage Landen zich ontwikkelden tot de Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden; - Ken je de belangrijkste personen, gebeurtenissen en ideeën die aan de basis stonden van de Nederlandse staat en samenleving; - Begrijp je hoe vrijheid, zelfbestuur, ondernemerschap en religieuze tolerantie zich historisch in Nederland hebben ontwikkeld; - Kun je de Nederlandse Opstand, het ontstaan van de Republiek en de Gouden Eeuw in hun historische context plaatsen; - Heb je meer inzicht in de historische wortels van de Nederlandse identiteit en cultuur; - Kun je hedendaagse discussies over Nederland en de nationale identiteit beter vanuit historisch perspectief beoordelen. Instapniveau Niveau 1 – Toegankelijk De cursus is geschikt voor iedereen die meer wil weten over de geschiedenis van Nederland en de historische wortels van onze samenleving. Specifieke historische voorkennis is niet vereist. De cursus biedt een toegankelijk overzicht van de vaderlandse geschiedenis tot circa 1700 en vormt daarmee tevens de basis voor Vaderlandse geschiedenis II , waarin de ontwikkeling van Nederland vanaf de achttiende eeuw centraal staat.

Vaderlandse geschiedenis II – Van de Republiek tot het Nederland van nu

Hoe ontwikkelde Nederland zich na de Gouden Eeuw? Hoe werd een kleine handelsnatie een moderne, welvarende samenleving? En wat kunnen we uit die geschiedenis leren over de uitdagingen waar Nederland vandaag voor staat? Ook vandaag is er alle reden om trots te zijn op Nederland. Maar om te begrijpen waarom, moeten we niet alleen kijken naar de grote bloeiperiode van de Republiek. De eeuwen daarna laten zien hoe Nederland perioden van verval, revolutie, oorlog en maatschappelijke verandering wist te doorstaan en zich telkens opnieuw wist te ontwikkelen. In de cursus Vaderlandse geschiedenis II volgen we de Nederlandse geschiedenis vanaf het einde van de Gouden Eeuw tot het heden. We beginnen bij de periode waarin de macht en welvaart van de Republiek geleidelijk afnamen en behandelen vervolgens de revolutionaire Patriottenbeweging , de Franse tijd, het ontstaan van het Koninkrijk der Nederlanden en de totstandkoming van de constitutionele democratie na de Grondwet van 1848. Vanaf de tweede helft van de negentiende eeuw veranderde Nederland in hoog tempo. De industrialisatie bracht economische groei en nieuwe maatschappelijke verhoudingen. Politieke en religieuze bewegingen organiseerden zich en de verzuiling gaf vorm aan een samenleving waarin verschillende levensbeschouwelijke gemeenschappen naast elkaar konden bestaan en hun eigen instituties opbouwden. Tegelijkertijd groeide Nederland uit tot een moderne economie met een steeds grotere internationale betekenis. Ook de twintigste eeuw bracht ingrijpende veranderingen. We staan stil bij de gevolgen van de Tweede Wereldoorlog, de wederopbouw en de ongekende economische ontwikkeling van de naoorlogse decennia. Vervolgens kijken we naar de maatschappelijke omwentelingen vanaf de jaren zestig: ontzuiling, secularisering, individualisering en veranderende opvattingen over gezag, gemeenschap en nationale identiteit. Daarbij gaat deze cursus nadrukkelijk verder dan alleen het chronologisch behandelen van historische gebeurtenissen. De geschiedenis vormt ook het vertrekpunt voor vragen over het Nederland van vandaag . Hoe veranderde de verhouding tussen burgers, gemeenschappen en politieke instituties? Waarom nam het vertrouwen in traditionele instituties af? Welke gevolgen hadden immigratie, Europese integratie en globalisering voor het Nederlandse zelfbeeld? En wat gebeurt er wanneer een samenleving haar eigen geschiedenis en cultuur steeds minder als iets waardevols beschouwt? Daarmee komt ook het begrip oikofobie aan bod: de afkeer van of vervreemding van het eigene. Tegen de achtergrond van hedendaagse discussies over nationale identiteit onderzoeken we waarom populistische en andere politieke stromingen opnieuw nadruk leggen op nationale geschiedenis, culturele continuïteit en de betekenis van het eigene. Vaderlandse geschiedenis II laat daarmee niet alleen zien hoe het moderne Nederland is ontstaan, maar nodigt deelnemers ook uit na te denken over de toekomst. Welke lessen kunnen we trekken uit perioden van bloei en verval? Welke instituties, tradities en ideeën hebben Nederland sterk gemaakt? En welke elementen uit onze geschiedenis verdienen het om behouden, herontdekt of opnieuw gewaardeerd te worden? De cursus wordt verzorgd door Hans van de Breevaart , historicus en gepromoveerd theoloog. Hij beschikt over bijzondere expertise op het gebied van de Nederlandse geschiedenis, de christelijke traditie en de ontwikkeling van politieke ideeën. Vanuit zijn brede historische kennis en zijn vermogen om lange lijnen in de geschiedenis bloot te leggen, verbindt hij het Nederlandse verleden met de grote maatschappelijke en politieke vraagstukken van vandaag. Leerdoelen: Na afloop van deze cursus: - Ken je de belangrijkste perioden en ontwikkelingen in de Nederlandse geschiedenis vanaf het einde van de Gouden Eeuw tot het heden; - Begrijp je hoe Nederland zich ontwikkelde van de Republiek tot een moderne constitutionele democratie; - Ken je de betekenis van onder meer de Patriottenbeweging, de Grondwet van 1848, de industrialisatie en de verzuiling; - Begrijp je hoe de Tweede Wereldoorlog, de wederopbouw en de maatschappelijke omwentelingen vanaf de jaren zestig Nederland hebben veranderd; - Kun je ontwikkelingen als ontzuiling, secularisering, individualisering, immigratie en globalisering in hun historische context plaatsen; - Begrijp je beter hoe de verhouding tussen burgers, gemeenschappen en politieke instituties door de eeuwen heen is veranderd; - Kun je hedendaagse discussies over nationale identiteit, oikofobie en de waardering van de Nederlandse geschiedenis vanuit historisch perspectief beoordelen; - Kun je vanuit de Nederlandse geschiedenis reflecteren op de vraag welke tradities, instituties en ideeën richting kunnen geven aan de toekomst. Instapniveau Niveau 1 – Toegankelijk De cursus is geschikt voor iedereen die meer wil weten over de moderne geschiedenis van Nederland en de historische achtergrond van actuele maatschappelijke vraagstukken. Specifieke historische voorkennis is niet vereist. Vaderlandse geschiedenis II sluit aan op Vaderlandse geschiedenis I , maar kan ook als zelfstandige cursus worden gevolgd.

Mediatraining

In deze training verzorgen Tweede Kamerlid Tom Russcher en persvoorlichter Milan Schenk een intensieve en praktijkgerichte mediatraining voor (toekomstige) volksvertegenwoordigers en publieke figuren. Centraal staat het ontwikkelen van vaardigheden om effectief te opereren in een medialandschap dat snel, kritisch en vaak onvoorspelbaar is. Deelnemers leren hoe zij hun boodschap helder en overtuigend kunnen overbrengen en hoe zij regie houden in gesprekken met journalisten en tijdens publieke optredens. De training start met een voorbereid onderdeel, waarbij deelnemers zelf een fragment uit de media selecteren en analyseren. Tijdens de bijeenkomst wordt hier gezamenlijk op gereflecteerd en ontstaat inzicht in wat een optreden sterk maakt en waar kansen liggen om het gesprek te sturen of te kantelen. Vervolgens behandelen we de belangrijkste principes van mediaoptreden en communicatie. Daarbij gaan we in op de dynamiek van interviews, het formuleren en vasthouden van een boodschap en het omgaan met kritische vragen. Deze inzichten worden direct gekoppeld aan herkenbare situaties uit de praktijk. In het tweede deel van de training ligt de nadruk op oefenen. Aan de hand van actuele en relevante thema’s gaan deelnemers zelf aan de slag met interviews en mediaoptredens. Daarbij wordt gewerkt met realistische scenario’s waarin deelnemers worden uitgedaagd om onder druk scherp, consistent en overtuigend te blijven. We gaan met name in op klassieke thema’s binnen de gemeentepolitiek: AZC’s, windmolens en referenda. Gedurende de training ontvangen deelnemers directe en gerichte feedback, zodat zij inzicht krijgen in hun sterke punten en concrete handvatten om zich verder te ontwikkelen. Deze training is bedoeld voor iedereen die zich wil voorbereiden op optreden in de media en daarin met vertrouwen, scherpte en overtuigingskracht naar voren wil treden. Aan het eind van de cursusdag wordt een online tentamen afgenomen. Wij verzoeken u daarom een laptop of tablet mee te nemen.

Politiek Handwerk

In deze cursus behandelt Hans van de Breevaart de kern van het politieke ambacht op lokaal en regionaal niveau. De training is gericht op volksvertegenwoordigers die hun rol binnen gemeenteraad of provinciale staten inhoudelijk en strategisch willen versterken. De cursus biedt een helder kader voor de twee centrale rollen van volksvertegenwoordigers: kaderstelling en controle. Deelnemers krijgen inzicht in de institutionele verhoudingen, bevoegdheden en processen die bepalen hoe beleid tot stand komt en hoe het bestuur ter verantwoording wordt geroepen. Vervolgens ligt de nadruk op het praktische instrumentarium. Welke middelen staan raadsleden ter beschikking om invloed uit te oefenen, en hoe zet je die effectief in? Er wordt specifiek geoefend met het schrijven van moties en amendementen, waarbij aandacht is voor formulering, timing en politieke haalbaarheid. Aan de hand van concrete voorbeelden en oefeningen ontwikkelen deelnemers vaardigheden om hun positie binnen de raad te versterken, strategisch samen te werken en gericht resultaten te boeken. De cursus is direct toepasbaar in de dagelijkse praktijk en biedt een solide basis voor iedereen die het politieke handwerk professioneel wil beheersen. Aan het eind van de cursusdag wordt een online tentamen afgenomen. Wij verzoeken u daarom een laptop of tablet mee te nemen.

Begroting Lezen

In deze cursus biedt Peter Verheij een praktische introductie in het lezen en analyseren van begrotingen, jaarrekeningen en beleidsnota’s binnen gemeenten en provincies. Centraal staat het ontwikkelen van financieel inzicht dat direct toepasbaar is in politieke besluitvorming. De cursus reikt een gestructureerd analysekader aan waarmee deelnemers financiële documenten systematisch leren ontleden en beoordelen. Daarbij wordt aandacht besteed aan de opbouw van begrotingen, de interpretatie van cijfers en de samenhang tussen beleid en financiële onderbouwing. Vervolgens ligt de nadruk op toepassing in de politieke praktijk. Deelnemers leren hoe zij voorstellen van het college, evenals moties en amendementen, financieel kunnen doorrekenen en beoordelen op haalbaarheid en risico’s. Ook wordt expliciet stilgestaan bij het vroegtijdig signaleren van financiële knelpunten en onzekerheden in beleid. Aan de hand van concrete voorbeelden en oefeningen ontwikkelen deelnemers de vaardigheden om zelfstandig begrotingsstukken te analyseren en gerichte, inhoudelijke vragen te stellen. De cursus is met name relevant voor volksvertegenwoordigers, maar biedt ook geïnteresseerde burgers een solide basis om overheidsfinanciën beter te begrijpen en kritisch te volgen.

Sociale Media & Filmen

In deze cursus verzorgt Pelle Koopman een praktische training in het strategisch gebruik van sociale media en het maken van korte, effectieve video’s. Centraal staat het ontwikkelen van een consistente en doelgerichte online aanwezigheid. De cursus behandelt de kernprincipes van digitale communicatie: het opzetten van een heldere strategie, het plannen van content en het opbouwen van betrokkenheid bij een publiek. Daarbij wordt inzicht gegeven in de werking van algoritmes en hoe deze kunnen worden benut om bereik en zichtbaarheid te vergroten. Daarnaast ligt de nadruk op videomaking als cruciale vaardigheid. Deelnemers leren hoe zij met eenvoudige middelen korte video’s kunnen produceren die inhoudelijk scherp en visueel overtuigend zijn. Er wordt gewerkt aan structuur, presentatie en timing, zodat boodschappen helder en effectief overkomen. De cursus is met name relevant voor volksvertegenwoordigers die directer willen communiceren met kiezers en snel willen inspelen op de actualiteit. Tegelijkertijd biedt het programma ook andere deelnemers een solide basis om hun online zichtbaarheid te vergroten, een netwerk op te bouwen en hun boodschap doelgericht te verspreiden.

Werken met AI: Theorie en Praktijk

Effectief opereren in raad en staten

Hoe zorg je ervoor dat je als raadslid of Statenlid niet alleen aanwezig bent, maar ook daadwerkelijk invloed uitoefent? Hoe krijg je een voorstel aangenomen, hoe stuur je beleid bij en hoe voorkom je dat je pas in actie komt wanneer de belangrijkste besluiten al zijn genomen? Effectief politiek bedrijven vraagt om meer dan dossierkennis en het indienen van moties of schriftelijke vragen. Wie werkelijk resultaat wil bereiken, moet weten wat hij wil veranderen, wie daarvoor nodig is en op welk moment de ruimte voor beïnvloeding het grootst is. In deze cursus laat ervaren politica Ellen Verkoelen zien hoe je jouw formele positie als volksvertegenwoordiger omzet in daadwerkelijke politieke invloed. Je leert gerichter werken: niet reageren om het reageren, maar vooraf bepalen welk resultaat je wilt behalen en welke aanpak daarbij de grootste kans van slagen heeft. Na deze cursus kun je beter inschatten wanneer je een motie, amendement of ander formeel instrument inzet en wanneer je juist meer bereikt met overleg, samenwerking of een toezegging. Je leert hoe je steun organiseert, hoe je ook buiten je eigen politieke kring medestanders vindt en hoe je een voorstel zo formuleert dat het daadwerkelijk kans maakt op een meerderheid. Ook leer je eerder in het besluitvormingsproces invloed uit te oefenen. Veel politieke keuzes worden immers al voorbereid voordat een voorstel officieel in de raad of Provinciale Staten wordt behandeld. Door processen, agenda’s en politieke verhoudingen beter te doorzien, kun je op het juiste moment handelen en voorkom je dat je achter de feiten aanloopt. Daarnaast gaat Ellen uitgebreid in op de planning-en-controlcyclus , ook wel de begrotingscyclus genoemd. Je leert hoe je de voorjaarsnota, begroting, bestuursrapportages en jaarrekening gebruikt om politieke prioriteiten financieel mogelijk te maken, het bestuur bij te sturen en te controleren of gemaakte afspraken daadwerkelijk zijn uitgevoerd. Hierdoor worden financiële stukken geen onoverzichtelijke stapel documenten, maar praktische instrumenten waarmee je politiek resultaat kunt behalen. De cursus helpt je bovendien om ingewikkelde dossiers terug te brengen tot een duidelijke politieke boodschap. Je leert hoofd- en bijzaken onderscheiden, effectiever communiceren en bewuster omgaan met media, collega-politici, bestuurders, ambtenaren, de griffie en inwoners. Centraal staat steeds dezelfde vraag: wat wil je bereiken en wat is daarvoor de effectiefste route? Zo ontwikkel je een manier van werken waarmee je niet alleen zichtbaar bent, maar ook aantoonbaar meer voor elkaar krijgt. Leerdoelen: Na afloop van deze cursus: - Kun je een politiek onderwerp vertalen naar een concrete en haalbare strategie; - Kun je beter bepalen welk politiek instrument jouw doel dichterbij brengt; - Weet je wanneer overleg effectiever is dan een formele politieke actie; - Kun je eerder en gerichter invloed uitoefenen op besluitvorming; - Kun je steun zoeken, onderhandelen en meerderheden organiseren; - Kun je de voorjaarsnota, begroting, bestuursrapportages en jaarrekening politiek benutten; - Kun je het bestuur gerichter controleren en toezeggingen beter bewaken; - Kun je ingewikkelde dossiers terugbrengen tot een heldere politieke boodschap; - Begrijp je hoe timing, vertrouwen en goede relaties bijdragen aan politiek resultaat. Instapniveau Niveau 2 – Verdiepend De cursus is bedoeld voor raadsleden en Statenleden die hun eerste praktijkervaring hebben opgedaan en meer grip willen krijgen op hun politieke rol. De training is geschikt voor volksvertegenwoordigers die niet alleen willen weten wat zij formeel kunnen doen, maar vooral willen leren hoe zij daadwerkelijk invloed uitoefenen en resultaten behalen.

Debattraining

Hoe zorg je ervoor dat jouw argument niet alleen inhoudelijk klopt, maar ook overtuigt? Hoe houd je de regie wanneer je wordt geïnterrumpeerd of onder politieke druk komt te staan? En hoe herken en pareer je de retorische technieken van je tegenstander? Een goed politiek debat draait om meer dan alleen inhoudelijke kennis. Overtuigingskracht ontstaat uit de combinatie van sterke argumenten, helder taalgebruik, strategisch inzicht en het vermogen om onder druk snel en effectief te reageren. In deze cursus neemt Brent Hadderingh je mee in de theorie én praktijk van debat en retorica. Vanuit zijn ervaring binnen verschillende bestuurslagen laat hij zien hoe politieke debatten daadwerkelijk verlopen en welke vaardigheden nodig zijn om daarin overtuigend en effectief op te treden. De cursus begint bij de fundamenten van de klassieke retorica. Je maakt kennis met verschillende argumentatiestructuren, leert veelvoorkomende drogredenen herkennen en ontdekt hoe logica, formulering en presentatie de overtuigingskracht van een betoog bepalen. Daarbij leer je niet alleen hoe je een sterk argument opbouwt, maar ook hoe je de argumentatie van een tegenstander snel kunt ontleden en pareren. Vervolgens verschuift de aandacht naar de politieke praktijk. Hoe reageer je effectief op interrupties? Hoe voorkom je dat een tegenstander het debat door middel van framing naar zijn hand zet? Wanneer moet je aanvallen en wanneer juist terugkeren naar je eigen kernboodschap? En hoe behoud je onder politieke druk de controle over jouw verhaal? Aan de hand van concrete oefeningen, simulaties en politieke casussen breng je de theorie direct in de praktijk. Zo ontwikkel je niet alleen meer overtuigingskracht, maar leer je ook strategischer luisteren, sneller reageren en bewuster omgaan met de dynamiek van het politieke debat. Leerdoelen: Na afloop van deze cursus: - Begrijp je de belangrijkste principes van klassieke retorica en overtuigingskracht; - Kun je een helder en overtuigend politiek betoog opbouwen; - Herken je argumentatiestructuren en veelvoorkomende drogredenen en weet je deze effectief te pareren; - Kun je strategisch omgaan met interrupties, framing en politieke druk; - Weet je hoe je de regie over je eigen boodschap behoudt tijdens een debat; - Kun je sneller en scherper reageren op argumenten van politieke tegenstanders; - Heb je jouw debatvaardigheden door middel van praktische oefeningen en simulaties direct kunnen toepassen. Instapniveau Niveau 1 – Toegankelijk De cursus is geschikt voor volksvertegenwoordigers, politiek actieve deelnemers en andere geïnteresseerden die overtuigender en strategischer willen leren debatteren. Er is geen specifieke voorkennis vereist. De nadruk ligt op praktische toepassing, waardoor de cursus zowel geschikt is voor beginnende debaters als voor deelnemers die hun bestaande vaardigheden verder willen aanscherpen.

Succesvol beïnvloeden

Waarom landt een inhoudelijk sterk voorstel soms toch niet? Hoe zorg je ervoor dat mensen niet alleen naar je luisteren, maar ook daadwerkelijk in beweging komen? En hoe vergroot je jouw invloed zonder harder te duwen, te manipuleren of jezelf anders voor te doen dan je bent? Succesvol beïnvloeden draait om meer dan het hebben van goede argumenten. In vergaderingen, onderhandelingen en gesprekken spelen ook persoonlijkheid, gedrag, weerstand en de specifieke situatie een belangrijke rol. Wie begrijpt hoe mensen beslissingen nemen en waarom zij soms juist weerstand bieden, kan veel effectiever communiceren en gemakkelijker draagvlak creëren. In deze training neemt organisatiepsycholoog Joyce Scheepmaker-Vastenhouw je mee in de psychologie achter succesvolle beïnvloeding. Daarbij staan drie invalshoeken centraal: jezelf, de ander en de situatie . Je leert niet één standaardtechniek toe te passen, maar juist bewust te bepalen welke aanpak op welk moment het meeste effect heeft. Allereerst krijg je inzicht in je eigen beïnvloedingsstijl . Wat doe je van nature wanneer je iemand wilt meekrijgen? Waar ligt jouw kracht? Welke aanpak werkt goed voor jou en wanneer kan diezelfde stijl juist averechts werken? Door je eigen automatische reacties beter te herkennen, leer je bewuster te schakelen tussen verschillende manieren van communiceren en beïnvloeden. Daarbij vormt een uitgebreid persoonlijk assessment een belangrijk onderdeel van de training. Vooraf ontvang je een assessment op basis van een door de COTAN gevalideerd psychologisch instrument, inclusief een persoonlijk rapport ter waarde van €349,- . Tijdens de trainingsdag gebruik je dit rapport om jouw natuurlijke beïnvloedingsstijl, sterke punten en mogelijke valkuilen te onderzoeken. Het vormt tevens de basis voor persoonlijke oefeningen en feedback. Vervolgens verschuift de aandacht naar de ander. Hoe ontstaat weerstand? Hoe herken je wat een collega, klant, stakeholder of gesprekspartner nodig heeft om mee te kunnen bewegen? En hoe kun je jouw boodschap zo formuleren dat deze aansluit bij de persoon tegenover je, zonder daarbij je eigen uitgangspunten uit het oog te verliezen? Ook de situatie bepaalt welke aanpak effectief is. Een bestuursvergadering vraagt om een andere benadering dan een individueel gesprek, een onderhandeling of een presentatie. Je leert situaties sneller te lezen en bewust te kiezen voor een beïnvloedingsstijl die past bij zowel het doel als de omstandigheden. Zo ontwikkel je het vermogen om draagvlak te creëren, weerstand om te buigen en mensen tot actie te bewegen . De training is sterk praktijkgericht. Je werkt met eigen voorbeelden en past de psychologische inzichten direct toe op situaties uit jouw dagelijkse werk. Omdat wordt gewerkt in een kleine groep van maximaal tien deelnemers , is er veel ruimte voor persoonlijke begeleiding, individuele feedback en verdieping. De training wordt ontwikkeld en verzorgd door Joyce Scheepmaker-Vastenhouw . Zij is al ruim tien jaar werkzaam als organisatiepsycholoog en HR-professional en begeleidt leiders, managers en professionals op het gebied van communicatie, gedrag en beïnvloeding. Haar aanpak combineert wetenschappelijk onderbouwde psychologie met jarenlange praktijkervaring binnen organisaties. Leerdoelen: Na afloop van deze training: - Heb je inzicht in jouw persoonlijke beïnvloedingsstijl, sterke punten en valkuilen; - Begrijp je beter hoe mensen beslissingen nemen en waardoor weerstand ontstaat; - Kun je jouw communicatiestijl bewuster afstemmen op verschillende personen en situaties; - Weet je hoe je draagvlak creëert zonder te forceren of te manipuleren; - Kun je weerstand herkennen en effectiever ombuigen naar samenwerking; - Leer je situaties sneller lezen en bewust kiezen welke beïnvloedingsstrategie het meeste effect heeft; - Kun je jouw boodschap overtuigender overbrengen en mensen gemakkelijker tot actie bewegen; - Beschik je over een persoonlijk assessmentrapport dat je ook na de training kunt gebruiken om jouw professionele ontwikkeling verder vorm te geven. Instapniveau Niveau 2 – Verdiepend De training is geschikt voor ondernemers, managers, politici, HR-professionals, adviseurs en andere professionals die regelmatig anderen moeten meenemen in ideeën, voorstellen of veranderingen. Er is geen specifieke voorkennis vereist. Door de combinatie van psychologische theorie, een persoonlijk assessment en intensieve praktische oefeningen is de training geschikt voor iedereen die zijn invloed op een authentieke en duurzame manier wil vergroten.

Presenteren met je stem

Waarom komt een goed voorbereide boodschap soms toch niet overtuigend over? Hoe voorkom je dat je te snel spreekt of gespannen klinkt? En hoe gebruik je jouw stem om niet alleen gehoord te worden, maar ook daadwerkelijk verbinding te maken met je publiek? Een sterke presentatie draait om meer dan alleen inhoud. De manier waarop je spreekt bepaalt voor een belangrijk deel hoe jouw boodschap wordt ontvangen . Houding, ademhaling, volume, tempo en intonatie hebben allemaal invloed op de overtuigingskracht van een presentatie en op de indruk die je als spreker achterlaat. In deze training neemt Joyce Scheepmaker-Vastenhouw je mee in de kracht van de menselijke stem. Je leert hoe houding, ademhaling en stemgebruik met elkaar samenhangen en hoe je deze bewust kunt inzetten om met meer rust, zelfvertrouwen en impact te spreken. Allereerst wordt aandacht besteed aan de fysieke basis van goed stemgebruik. Hoe gebruik je jouw ademhaling om je stem te ondersteunen? Hoe spreek je luid en duidelijk zonder je stem te forceren? En welke invloed heeft je houding op de kracht en klank van je stem? Met praktische technieken leer je jouw stem effectiever én duurzamer te gebruiken. Vervolgens ga je aan de slag met tempo, intonatie en stiltes . Een overtuigende spreker weet niet alleen wat hij zegt, maar ook wanneer hij vertraagt, waar hij nadruk legt en wanneer hij juist even niets zegt. Je ontdekt hoe deze elementen kunnen worden ingezet om structuur aan te brengen, belangrijke punten kracht bij te zetten en de aandacht van je publiek vast te houden. Daarnaast wordt uitgebreid aandacht besteed aan de psychologische kant van presenteren . Spanning bij spreken in het openbaar is voor veel mensen herkenbaar en heeft direct invloed op ademhaling, houding en stemgebruik. Je leert begrijpen wat er op zulke momenten gebeurt en krijgt technieken aangereikt om spanning om te zetten in controle en focus. Daarbij staat ook de verbinding met het publiek centraal. Hoe voorkom je dat je alleen maar bezig bent met het correct uitspreken van je verhaal? Hoe zorg je ervoor dat je werkelijk contact maakt met de mensen voor je? En hoe gebruik je jouw stem om niet alleen informatie over te brengen, maar ook vertrouwen, enthousiasme en overtuiging? De training wordt verzorgd door Joyce Scheepmaker-Vastenhouw . Zij combineert haar achtergrond als organisatiepsycholoog (BSc) met een opleiding aan de musicalacademie als vocalist (EVTS). Hierdoor brengt zij psychologische inzichten over gedrag, spanning en zelfvertrouwen samen met professionele stem- en presentatietechnieken. Er wordt gewerkt in een kleine groep van maximaal tien deelnemers . Daardoor is er veel ruimte om te oefenen en ontvang je persoonlijke begeleiding en individuele feedback op jouw stemgebruik en presentatie. De technieken zijn direct toepasbaar tijdens presentaties, vergaderingen, trainingen, politieke bijeenkomsten en andere momenten waarop je voor een groep spreekt. Leerdoelen: Na afloop van deze training: - Begrijp je hoe houding, ademhaling en stemgebruik elkaar beïnvloeden tijdens het presenteren; - Kun je luid en duidelijk spreken zonder jouw stem onnodig te forceren; - Weet je hoe je tempo, intonatie, volume en stiltes bewust inzet om jouw boodschap kracht bij te zetten; - Begrijp je welke psychologische processen een rol spelen bij spanning tijdens spreken in het openbaar; - Beschik je over technieken om spanning beter te beheersen en om te zetten in focus en controle; - Kun je gemakkelijker verbinding maken met je publiek en de aandacht beter vasthouden; - Weet je hoe je stemproblemen kunt helpen voorkomen door bewuster en duurzamer stemgebruik; - Kun je met meer rust, zelfvertrouwen en overtuigingskracht presenteren, ook zonder microfoon. Instapniveau Niveau 1 – Toegankelijk De training is geschikt voor ondernemers, managers, politici, trainers, HR-professionals, bestuurders en andere deelnemers die regelmatig presenteren of voor groepen spreken. Er is geen specifieke voorkennis vereist. Door de combinatie van psychologie, stemtechniek, praktische oefeningen en persoonlijke feedback is de training geschikt voor zowel beginnende als ervaren sprekers die hun presentatievaardigheden naar een hoger niveau willen tillen.

Van verkiezing naar invloed: cursus strategisch raadslidmaatschap

Hoe zorgt u ervoor dat uw voorstellen daadwerkelijk worden aangenomen? Wanneer zet u een motie, amendement of schriftelijke vraag in? Hoe bouwt u buiten de raad aan politieke invloed? En hoe ontwikkelt u een herkenbaar profiel waarmee u inwoners daadwerkelijk bereikt? Raadslid zijn is meer dan vergaderen, stukken lezen en reageren op voorstellen van het college. Wie politiek resultaat wil boeken, moet prioriteiten stellen, strategisch handelen en weten wanneer welk politiek instrument het meeste effect heeft . Politieke invloed ontstaat immers niet vanzelf. In deze training neemt Vincent Vos u mee in de praktijk van strategisch raadslidmaatschap. Centraal staat de vraag hoe u binnen én buiten de gemeenteraad effectiever kunt opereren en de beperkte tijd die u als volksvertegenwoordiger heeft zo doelgericht mogelijk kunt inzetten. Allereerst wordt aandacht besteed aan politieke strategie en prioritering . Welke dossiers verdienen uw aandacht? Hoe voorkomt u dat u wordt opgeslokt door de dagelijkse stroom aan raadsstukken? Hoe bouwt u een sterk dossier op waarmee u op het juiste moment invloed kunt uitoefenen? En hoe vertaalt u politieke uitgangspunten naar concrete en haalbare resultaten? Vervolgens staan de belangrijkste instrumenten van het raadswerk centraal. U leert wanneer en hoe u moties, amendementen en schriftelijke vragen effectief inzet. Daarbij gaat het niet alleen om het technisch correct gebruiken van deze instrumenten, maar vooral om de strategie erachter. Wanneer dient u iets in? Hoe creëert u draagvlak bij andere fracties? Hoe controleert u het college effectief? En hoe vergroot u de kans dat een voorstel daadwerkelijk wordt aangenomen? Politiek vindt bovendien niet alleen plaats in de raadszaal. Daarom wordt ook uitgebreid aandacht besteed aan uw rol buiten de gemeenteraad . Hoe onderhoudt u contact met inwoners en maatschappelijke organisaties? Hoe maakt u lokale problemen politiek zichtbaar? En hoe gebruikt u communicatie en media om een herkenbaar politiek profiel op te bouwen en uw inhoudelijke werk kracht bij te zetten? De training is sterk praktijkgericht. Aan de hand van herkenbare situaties, concrete voorbeelden en eigen casussen leert u strategischer naar het raadswerk kijken. Er is volop ruimte om eigen vraagstukken te bespreken, ervaringen uit te wisselen en oplossingen te ontwikkelen die direct toepasbaar zijn in de politieke praktijk. De training wordt verzorgd door Vincent Vos , politicoloog, psycholoog en fractievoorzitter in zijn tweede raadsperiode. Vanuit zijn ervaring in de gemeenteraad combineert hij inzichten uit de bestuurskunde, psychologie en politieke praktijk tot een training die direct aansluit op het dagelijkse werk van volksvertegenwoordigers. Leerdoelen: Na afloop van deze training: - Kunt u politieke prioriteiten stellen en uw beschikbare tijd strategischer inzetten; - Weet u hoe u sterke dossiers opbouwt en politieke kansen herkent; - Kunt u moties, amendementen en schriftelijke vragen doelgericht en strategisch inzetten; - Weet u hoe u het college effectief controleert en ter verantwoording roept; - Kunt u draagvlak creëren en de kans vergroten dat uw voorstellen worden aangenomen; - Weet u hoe u ook buiten de raadszaal invulling geeft aan uw volksvertegenwoordigende rol; - Beschikt u over handvatten om uw zichtbaarheid richting inwoners en media te vergroten en een herkenbaar politiek profiel op te bouwen. Instapniveau Niveau 2 – Verdiepend De training is bedoeld voor (toekomstige) raadsleden en statenleden die de basis van het politieke werk beheersen en hun effectiviteit verder willen vergroten. De nadruk ligt op strategie en praktische toepassing. Na afloop beschikt u over concrete vaardigheden en een duidelijker kader om met meer focus en invloed invulling te geven aan uw rol als volksvertegenwoordiger.

Debattraining

Hoe zorg je ervoor dat jouw argument niet alleen inhoudelijk sterk is, maar ook daadwerkelijk overtuigt? Hoe reageer je scherp wanneer je wordt geïnterrumpeerd? En hoe behoud je de regie wanneer framing, politieke druk en onverwachte tegenargumenten het debat bepalen? Een goed politiek debat vraagt om meer dan inhoudelijke kennis. Overtuigingskracht ontstaat uit een combinatie van retoriek, argumentatie, taalgebruik en strategisch inzicht . Wie effectief wil debatteren, moet niet alleen een sterk verhaal kunnen neerzetten, maar ook snel kunnen herkennen wat een tegenstander doet en daar overtuigend op kunnen reageren. In deze training neemt Leroy Alberts je mee in de theorie én praktijk van debat en retorica. Vanuit zijn ervaring binnen verschillende bestuurslagen laat hij zien welke technieken nodig zijn om helder, scherp en strategisch op te treden in het politieke debat. De training begint bij de fundamenten van de klassieke retorica en argumentatieleer . Je leert hoe een overtuigend betoog wordt opgebouwd, welke argumentatiestructuren je kunt gebruiken en hoe logica en taalgebruik de kracht van een boodschap beïnvloeden. Ook maak je kennis met veelvoorkomende drogredenen en leer je deze snel te herkennen, te ontleden en effectief te pareren. Vervolgens verschuift de aandacht naar de politieke praktijk. Een debat verloopt immers zelden precies zoals voorbereid. Hoe reageer je wanneer je wordt geïnterrumpeerd? Hoe voorkom je dat een tegenstander met framing het debat naar zijn hand zet? Hoe ga je om met politieke druk? En wanneer is het verstandig om de aanval te kiezen of juist terug te keren naar je eigen kernboodschap? Aan de hand van concrete oefeningen, simulaties en politieke casussen breng je de theorie direct in de praktijk. Je oefent met het formuleren en verdedigen van argumenten, het reageren op tegenwerpingen en het behouden van controle over je eigen verhaal. Zo ontwikkel je niet alleen meer overtuigingskracht, maar leer je ook sneller denken en strategischer handelen tijdens een debat. Leerdoelen: Na afloop van deze training: - Begrijp je de belangrijkste principes van klassieke retorica en overtuigingskracht; - Kun je een helder, logisch en overtuigend politiek betoog opbouwen; - Herken je verschillende argumentatiestructuren en veelvoorkomende drogredenen; - Kun je argumenten van een tegenstander snel ontleden en effectief pareren; - Weet je hoe je strategisch omgaat met interrupties, framing en politieke druk; - Kun je de regie over je eigen boodschap behouden, ook wanneer een debat onverwacht verloopt; - Heb je jouw debatvaardigheden door middel van oefeningen en simulaties direct in de praktijk gebracht. Instapniveau Niveau 1 – Toegankelijk De training is gericht op volksvertegenwoordigers, politiek actieve deelnemers en andere geïnteresseerden die hun debatvaardigheden willen ontwikkelen of aanscherpen. Er is geen specifieke voorkennis vereist. Door de combinatie van theorie en intensieve praktische toepassing is de training geschikt voor zowel beginnende debaters als deelnemers die al ervaring hebben en effectiever willen leren opereren in het publieke en politieke debat.

Debatvaardigeden voor gevorderden

Hoe bouw je een betoog dat niet alleen logisch klopt, maar ook overtuigt en blijft hangen? Hoe kies en orden je de juiste argumenten? En hoe ontwikkel je jezelf van iemand die reageert op het debat naar iemand die zélf het onderwerp, de argumenten en de richting bepaalt? Een sterk debater moet meer kunnen dan argumenten van een tegenstander herkennen en pareren. Wie daadwerkelijk politieke invloed wil uitoefenen, moet ook in staat zijn om zelf het initiatief te nemen, een overtuigend verhaal op te bouwen en het publiek mee te nemen in zijn analyse en oplossing . Deze training bouwt direct voort op de theoretische basis van de eerdere debattraining en verschuift de aandacht van verdedigen naar aanvallen met argumenten. Centraal staat het ontwikkelen van een heldere, logisch sluitende én emotioneel aansprekende betoogstructuur. Allereerst leer je een betoog systematisch op te bouwen. Hoe definieer je het probleem op een manier die jouw kernboodschap ondersteunt? Welke argumenten zijn werkelijk relevant? In welke volgorde presenteer je ze? En hoe zorg je ervoor dat afzonderlijke argumenten samen één overtuigend verhaal vormen? Vervolgens wordt aandacht besteed aan de retorische kracht van het betoog. Een argument kan logisch correct zijn en toch nauwelijks overtuigen. Daarom leer je bewust omgaan met taalgebruik, framing, formulering en strategische positionering. Daarbij staat ook het perspectief van het publiek centraal: wat moet jouw publiek begrijpen, voelen of geloven voordat het bereid is jouw conclusie te accepteren? De training behandelt het volledige proces: van probleemanalyse en kernboodschap tot een krachtige introductie, logische argumentatie en overtuigende afsluiting. Je leert zwakke plekken in je eigen redenering herkennen en anticiperen op mogelijke tegenargumenten voordat een tegenstander deze kan inzetten. Daarna wordt de vertaalslag gemaakt van papier naar praktijk. Hoe presenteer je een zorgvuldig opgebouwd betoog overtuigend in een raadszaal, commissievergadering of publieke setting ? Hoe houd je de structuur overeind wanneer je wordt geïnterrumpeerd? En hoe zorg je ervoor dat jouw verhaal niet alleen rationeel overtuigt, maar ook emotioneert en motiveert? Aan de hand van schrijfoefeningen, feedbackrondes, voorbeeldanalyses en simulaties ontwikkel je de vaardigheid om zelfstandig sterke betogen te schrijven én te presenteren. Het uiteindelijke doel is de stap te maken van reactief debatteren naar proactief agenda zetten : niet alleen reageren op het verhaal van een ander, maar zelf bepalen waar het debat over gaat en vanuit welk perspectief het wordt gevoerd. Leerdoelen: Na afloop van deze training: - Kun je zelfstandig een helder, logisch en overtuigend betoog opbouwen; - Kun je een probleem strategisch analyseren en vertalen naar een krachtige kernboodschap; - Weet je hoe je argumenten selecteert, ordent en samenbrengt tot één samenhangend verhaal; - Kun je logica, taalgebruik, framing en retoriek bewust inzetten om jouw overtuigingskracht te vergroten; - Kun je vanuit het perspectief van jouw publiek bepalen welke argumenten en formuleringen het meeste effect hebben; - Weet je hoe je zwakke plekken in je eigen betoog herkent en anticipeert op tegenargumenten; - Kun je een geschreven betoog overtuigend presenteren in een politieke of publieke setting; - Ontwikkel je jezelf van een reactieve debater naar een proactieve agenda-setter. Instapniveau Niveau 3 – Gevorderd Deze training is bedoeld voor volksvertegenwoordigers, politiek actieve deelnemers en professionals die de basisprincipes van debat, argumentatie en retorica al beheersen en hun overtuigingskracht verder willen ontwikkelen. Enige ervaring met debatteren of deelname aan de basistraining Debat & Retorica wordt aanbevolen. De nadruk ligt op verdieping, intensieve praktische toepassing en het zelfstandig ontwikkelen en presenteren van overtuigende betogen.

BHV met Thomas de Vuurspuwer

Een collega stort in elkaar. Er ontstaat brand. Een pand moet worden ontruimd. Wat doe je? Tijdens deze praktische BHV-cursus leer je hoe je snel, veilig en doeltreffend handelt bij noodsituaties. Onder leiding van Thomas de Vuurspuwer, professioneel vuurstuntman en ervaren BHV-instructeur, oefen je realistische situaties op het gebied van brand, ontruiming en EHBO. Vooraf ontvang je een e-learning waarmee je de belangrijkste theorie zelfstandig doorneemt. Tijdens de praktijkdag ga je vervolgens actief aan de slag. Je leert niet alleen welke handelingen je moet verrichten, maar vooral hoe je onder druk rustig blijft, initiatief neemt en samenwerkt met anderen. Wat leer je? Eerste hulp verlenen en handelen bij levensbedreigende situaties Optreden bij brand en veilig gebruikmaken van blusmiddelen Een ontruiming organiseren en begeleiden Risico's herkennen en proactief handelen Effectief samenwerken tijdens een incident De training wordt afgestemd op de risico's en omstandigheden van jouw organisatie. Waar mogelijk wordt geoefend op de eigen locatie en met situaties die daadwerkelijk kunnen voorkomen. Over Thomas Thomas de Vuurspuwer is professioneel vuurspuwer, vuurstuntman, artiest en BHV-instructeur. Vanuit zijn ervaring in horeca, evenementen en andere dynamische werkomgevingen ontwikkelde hij zich tot specialist in praktische veiligheid. Zijn uitgangspunt: rustig blijven, verantwoordelijkheid nemen en mensen daadwerkelijk kunnen helpen wanneer iedere seconde telt. Praktisch De cursus is bij uitstek geschikt voor groepen van 5 tot 9 deelnemers en kan op locatie door heel Nederland worden verzorgd. Daarnaast zijn er openbare trainingen waarbij individuele deelnemers en kleinere groepen kunnen aansluiten. Prijs Een prijs wordt in overleg vastgesteld en is afhankelijk van het aantal deelnemers en de locatie . Zo kunnen we voor iedere organisatie een passend aanbod samenstellen. Neem vrijblijvend contact op voor een prijsopgave.

Beginselen van de Democratische Rechtsstaat

Tijdens deze cursus zal prof. dr. P.B. Cliteur, em. Hoogleraar encyclopedie van de rechtswetenschap aan de Universiteit Leiden en oud-senator, ingaan op de grondslagen van de democratische rechtsstaat. Hierbij worden de volgende vragen behandeld. Wat is een staat? Wat is een rechtsstaat? Wat is een democratische staat? Wat is een democratische rechtsstaat? Welke ontwikkelingen heeft de nationale democratische rechtsstaat sinds de Tweede Wereldoorlog doorgemaakt? Wat zijn de belangrijkste uitdagingen voor de nationale veiligheid? Wat is de uitdaging van de massamigratie voor de Nederlandse democratische rechtsstaat? Wat is de belangrijkste cultuurverandering van Nederland als gevolg van de massamigratie? Hoe verhoudt de nationale democratische rechtsstaat zich tot de Europese Unie? De student verkrijgt inzicht in hoe democratieën functioneren, hoe rechtsstaten burgers beschermen tegen willekeur, en welke spanningen kunnen ontstaan tussen deze twee principes. Ook worden praktische voorbeelden uit verschillende rechtsstelsels behandeld om de theoretische concepten concreet te maken. Na afronding van deze cursus kan de student de basisprincipes van democratische rechtsstatelijke systemen verklaren, de wederzijdse afhankelijkheid van democratie en rechtsstaat begrijpen, en kritisch nadenken over uitdagingen waarmee hedendaagse rechtsstaatprincipes worden geconfronteerd.

Paleoconservatisme

Met de grootste vanzelfsprekendheid wordt belastinggeld opgehaald en uitgegeven aan progressieve beleidsdoelen zoals klimaatbeleid, LGBTQ+, multiculturalisme, massa-immigratie en EU-integratie. De gevolgen zijn voelbaar in onze persoonlijke levenssfeer: Een lokale boer die noodgedwongen windmolens op zijn land zet in plaats van koeien; een basisschool waar kinderen wordt gevraagd of zij zich meer jongen of meisje voelen; vrouwen die fietsroutes mijden uit angst belaagd te worden en lokale bestuurders die zich bezig houden met zinloos technocratisch beleid uit de Europese Unie. Predikant Henk Jan Prosman (PhD) stelt dat het paleoconservatisme dé ideologische wapens biedt om het hedendaags progressivisme het hoofd te bieden. Er is aandacht voor thema’s als nationale soevereiniteit, lokale autonomie, sociale cohesie en scepsis ten aanzien van moderniseringsdrang en globalisering. Wil jij je verdiepen in het onderscheid tussen paleoconservatisme met klassiek liberalisme en neoconservatisme? En een solide conservatief-ideologische basis ontwikkelen voor je standpunten? Schrijf je dan in voor deze cursus!

De Basis van Crypto

Stel je voor: je stuurt geld naar een vriend in in het buitenland. Via je bank duurt dat drie werkdagen, kost het transactiekosten, en ergens in dat proces verdwijnt je geld in een ondoorzichtig netwerk van tussenpersonen. Nu stel je voor dat je datzelfde bedrag in twee minuten overmaakt, zonder bank, zonder grenzen, en dat iedereen ter wereld op elk moment kan verifiëren dat de transactie heeft plaatsgevonden: volledig transparant en onveranderlijk vastgelegd. Dit is geen toekomstmuziek; het gebeurt vandaag al! In deze cursus ontdek je hoe die technologie werkt, waarom ze het financiële systeem op zijn grondvesten doet schudden, en hoe je er zelf mee aan de slag kunt. We nemen je mee door de kern van het onderwerp: wat blockchain is en hoe het werkt, wat crypto-assets en stablecoins zijn, en waarom deze technologieën steeds relevanter worden voor de toekomst van financiën en digitaal eigendom. Je ontdekt hoe nieuwe financiële infrastructuren ontstaan buiten de traditionele systemen om, en krijgt met praktijkvoorbeelden te zien hoe blockchain concreet wordt geïntegreerd in dagelijkse financiële diensten. Maar het blijft niet bij theorie. De cursus bevat praktische demonstraties waarmee je zelf ervaart hoe blockchain werkt in de praktijk. Je leert hoe wallets werken, hoe transacties worden verstuurd en ontvangen, hoe digitale assets worden beheerd, en hoe blockchain-transacties zichtbaar en verifieerbaar zijn voor iedereen. Na afloop vertrek je met een duidelijk begrip van blockchain en crypto, inzicht in de maatschappelijke en financiële relevantie ervan, praktische ervaring met wallets en transacties, en een concreet beeld van hoe bedrijven bouwen aan de financiële infrastructuur van morgen.

Metapolitiek

Waarom verschuiven normen, taal en beleid vaak in dezelfde richting, zonder dat daar echt over gestemd wordt? Volgens politicoloog en psycholoog Vincent Vos ligt het antwoord dieper dan partijprogramma’s of verkiezingsuitslagen. Onder de oppervlakte van de politiek werkt een krachtig ideologisch fundament dat bepaalt wat gezegd mag worden, wat denkbaar is en wat niet. In deze cursus analyseert Vos de dominante links-liberale orde en legt hij bloot welke aannames ons denken en debat sturen. Want wie de spelregels bepaalt, wint uiteindelijk het spel. Je duikt in thema’s als: framing en beeldvorming; normstelling en culturele macht; het verschuiven van het Overton-venster; metapolitiek als wapen vóór de politieke strijd en post-liberale stromingen. De cursus is een strategische toolkit. Je leert niet alleen het debat doorzien, maar ook hoe je zelf invloed uitoefent met een scherp, samenhangend en overtuigend narratief. Voor iedereen die voelt dat politiek meer is dan beleid alleen. Voor volksvertegenwoordigers, denkers en betrokken burgers die hun positie willen aanscherpen en effectiever willen opereren in het huidige maatschappelijke krachtenveld en los willen komen van de sleur van de dagelijkse ophef.

Woke: Kenmerken van de progressieve geest

In deze cursus biedt Frank Karsten een analyse van wat vaak wordt aangeduid als ‘woke’ en de onderliggende kenmerken van de progressieve geest. Centraal staat het begrijpen van de ideologische ontwikkeling en de aannames die ten grondslag liggen aan hedendaagse stromingen binnen het publieke debat. De cursus behandelt de historische en filosofische wortels van onder meer feminisme en antiracisme, en plaatst deze binnen een bredere ontwikkeling van progressief denken. Daarbij wordt onderzocht hoe deze ideeën zich hebben ontwikkeld, welke doelen zij nastreven en hoe zij zich manifesteren in beleid, cultuur en maatschappelijke instituties. Daarnaast wordt aandacht besteed aan de denkkaders, argumentatiepatronen en morele uitgangspunten die vaak worden gehanteerd door aanhangers van deze ideologieën. Deelnemers leren deze perspectieven te herkennen, te analyseren en kritisch te beoordelen. De cursus is gericht op volksvertegenwoordigers en geïnteresseerde deelnemers die meer inzicht willen krijgen in de ideeënstrijd achter actuele maatschappelijke thema’s, en die hun eigen positie scherper en beter onderbouwd willen formuleren binnen het publieke debat.

Dostojevski en het heden

Waarom blijft Dostojevski Russen tot op de dag van vandaag zo diep raken? Waarom grijpen zelfs politici als Poetin en Lavrov en denkers als Doegin regelmatig naar zijn romans om de wereld te begrijpen? Volgens Rusland- en Oost-Europadeskundige Marie-Thérèse ter Haar is Dostojevski niet zomaar een 19e-eeuwse schrijver. Hij is de grootste psycholoog en profeet van de Russische ziel. Zijn werk onthult krachten die onder de oppervlakte van de Russische maatschappij werken: geloof en nihilisme, schuld en verlossing, chaos en orde, vrijheid en verantwoordelijkheid. In deze cursus duik je diep in Dostojevski’s wereld en ontdek je waarom zijn romans nog altijd een sleutel vormen tot het begrijpen van Rusland, zowel historisch als vandaag de dag. Deze cursus is veel meer dan literatuurgeschiedenis. Het is een reis naar de kern van de Russische ziel. Je leert niet alleen Dostojevski’s ideeën begrijpen, maar ook hoe ze werken als een lens voor het heden: de spanning tussen oost en west, de zoektocht naar zingeving in een ontwortelde wereld, en de eeuwige strijd tussen destructieve vrijheid en organische orde. Voor iedereen die Rusland écht wil begrijpen. Voorbij de krantenkoppen en simpele geopolitieke analyses. Voor liefhebbers van literatuur, filosofie en cultuur, voor geopolitiek geïnteresseerden, ondernemers met Rusland-connecties, en voor iedereen die gefascineerd is door de diepte van de menselijke psyche en de krachten die samenlevingen sturen. Na deze cursus lees je Dostojevski niet meer alleen als literatuur. Je leest hem als een gids voor het begrijpen van Rusland en misschien zelfs van onszelf.

Scherper denken met Wittgenstein

Waarom blijft het denken van Ludwig Wittgenstein zo relevant in een tijd van individualisme, maakbaarheidsdenken en vooruitgangsgeloof? Wittgenstein staat bekend als taalfilosoof, maar de betekenis van zijn werk reikt veel verder dan de filosofie van de taal alleen. Wittgenstein laat zien dat ons denken en spreken niet op zichzelf staan, maar geworteld zijn in het dagelijks leven. Woorden krijgen betekenis binnen gedeelde praktijken, gewoonten en tradities. Veel filosofische en maatschappelijke verwarring ontstaat volgens hem wanneer we woorden losmaken van de context waarin ze daadwerkelijk worden gebruikt en vervolgens aannemen dat achter ieder woord een vastomlijnd begrip, object of innerlijke ervaring moet schuilgaan. Daarmee raakt Wittgensteins denken aan fundamentele vragen over mens en samenleving. Kunnen we onszelf werkelijk begrijpen als volledig autonome individuen? Is de samenleving volgens rationele principes opnieuw vorm te geven? Is vooruitgang altijd mogelijk en wenselijk? En zijn tradities en gewoonten slechts overblijfselen uit het verleden, of vormen zij juist de noodzakelijke achtergrond waartegen denken, spreken en handelen mogelijk worden? In deze cursus neemt filosoof Els Bijsterbosch je mee in het leven, de tijd en het denken van Ludwig Wittgenstein. Op toegankelijke wijze maak je kennis met zijn belangrijkste filosofische ideeën en ontdek je hoe begrippen als taalspelen, levensvormen, regels, gewoonten en gedeelde praktijken ons begrip van mens en samenleving kunnen verdiepen. Vanuit Wittgensteins filosofie onderzoekt Bijsterbosch vervolgens een aantal kenmerkende denkbeelden van onze tijd. Wat gebeurt er wanneer het individu steeds meer als volledig autonoom wordt beschouwd? Waar liggen de grenzen van rationalisme en maakbaarheid? Wat zegt Wittgenstein over de gedachte dat onze innerlijke ervaringen volledig uniek en onmededeelbaar zijn? En hoe kan zijn filosofie helpen om doorgeschoten scepticisme en een blind geloof in vooruitgang kritisch te onderzoeken? Daarbij blijft het niet bij abstracte filosofie. Wittgensteins methode biedt concrete handvatten om denk- en argumentatiefouten te herkennen. Door aandacht te besteden aan de context waarin woorden worden gebruikt, wordt zichtbaar hoe verwarring kan ontstaan wanneer beeldspraak letterlijk wordt genomen, begrippen uit hun oorspronkelijke verband worden gehaald of wordt aangenomen dat ieder begrip in een sluitende definitie moet kunnen worden vastgelegd. Deze cursus biedt daarmee een verdiepend filosofisch kader om kritisch na te denken over taal, cultuur en politiek , maar ook over individualisme, rationalisme, maakbaarheid en de grenzen van het moderne vooruitgangsdenken. Leerdoelen: Na afloop van deze cursus: - Kun je het denken van Ludwig Wittgenstein in grote lijnen uiteenzetten en vergelijken met andere filosofische denktradities; - Begrijp je Wittgensteins visie op de verhouding tussen taal, denken, gemeenschap, gewoonten en tradities; - Kun je de maatschappelijke en politieke relevantie van zijn denken verbinden aan hedendaagse vraagstukken rond individualisme, maakbaarheid, rationalisme en vooruitgangsgeloof; - Kun je onderzoeken welke filosofische misvattingen volgens Wittgenstein aan dergelijke denkbeelden ten grondslag liggen; - Herken je veelvoorkomende denk- en argumentatiefouten die ontstaan wanneer taal en begrippen uit hun context worden gehaald; - Beschik je over filosofische handvatten om hedendaagse maatschappelijke en politieke denkbeelden kritischer te analyseren. Instapniveau Niveau 2 – Verdiepend De cursus is geschikt voor deelnemers met interesse in filosofie, politiek, geschiedenis, cultuur en levensbeschouwing. Er is geen specifieke voorkennis vereist. Bekendheid met het werk van Ludwig Wittgenstein is een voordeel, maar geen voorwaarde voor deelname.

Cultuurchristendom versus Cultuurmarxisme: inspiratiebronnen van onze beschaving

Welke ideeën en wereldbeelden liggen ten grondslag aan de Westerse beschaving? Welke rol speelde het christendom bij het ontstaan van onze opvattingen over mens, vrijheid en samenleving? En hoe kunnen we vanuit deze geschiedenis de hedendaagse cultuurstrijd beter begrijpen? De Westerse beschaving is het resultaat van eeuwenlange religieuze, filosofische en politieke ontwikkeling. Ideeën over menselijke waardigheid, vrijheid, wetenschap, democratie en maatschappelijke verantwoordelijkheid zijn niet uit het niets ontstaan, maar hebben wortels in verschillende intellectuele en religieuze tradities. In deze cursus neemt dr. Hans van de Breevaart je mee in de ontwikkeling van deze Westerse traditie en de wereldbeelden die daarbinnen met elkaar concurreren. Daarbij staat allereerst de historische ontmoeting tussen de Joods-christelijke religieuze traditie en de Griekse filosofie centraal. Van de Breevaart onderzoekt hoe uit deze wisselwerking een specifiek mens- en wereldbeeld ontstond dat grote invloed heeft uitgeoefend op de ontwikkeling van Europa. Vervolgens wordt onderzocht hoe deze intellectuele en religieuze erfenis volgens verschillende denkers heeft bijgedragen aan omstandigheden waarin wetenschap, technologie, kapitalisme, democratische instituties en een sterk maatschappelijk middenveld zich konden ontwikkelen. Welke ideeën over de mens en de samenleving lagen hieraan ten grondslag? En welke rol speelden religieuze overtuigingen, gemeenschappen en instituties bij deze ontwikkeling? Daarna verschuift de aandacht naar de moderne cultuurstrijd. Van de Breevaart behandelt daarbij het omstreden begrip ‘cultuurmarxisme’ en de ideeën die daarmee in hedendaagse politieke debatten worden aangeduid. Vanuit deze invalshoek wordt onderzocht hoe marxistische en postmarxistische denktradities zich vanaf de twintigste eeuw steeds nadrukkelijker zijn gaan richten op vraagstukken rond cultuur, identiteit, maatschappelijke verhoudingen en instituties. Centraal staat daarbij de tegenstelling die Van de Breevaart ziet tussen het cultuurchristelijke mens- en wereldbeeld en moderne progressieve en cultuurkritische stromingen. Hoe verschillen hun opvattingen over mens, gemeenschap, traditie, gelijkheid en vrijheid? Hoe werken deze verschillen door in politiek, media, onderwijs en samenleving? En in hoeverre kunnen hedendaagse maatschappelijke conflicten worden begrepen als botsingen tussen dieperliggende wereldbeelden? De cursus wordt verzorgd door dr. Hans van de Breevaart , historicus en godsdienstwetenschapper. Hij promoveerde op het terrein van de godsdienstwetenschappen aan de Universiteit Leiden, deed onderzoek naar religie, cultuur en politiek en werkte als wetenschappelijk beleidsmedewerker voor het wetenschappelijk instituut van de SGP. Tegenwoordig is hij verbonden aan het Renaissance Instituut. Zijn lezingen en publicaties richten zich onder meer op cultuurchristendom, conservatisme, populisme en de verhouding tussen religie en samenleving. Leerdoelen: Na afloop van deze cursus: - Begrijp je de historische en filosofische wortels van het Westerse mens- en wereldbeeld; - Kun je de wisselwerking tussen de Joods-christelijke traditie en de Griekse filosofie historisch duiden; - Begrijp je welke relatie wordt gelegd tussen het christelijke mensbeeld en de ontwikkeling van wetenschap, kapitalisme, democratie en het maatschappelijk middenveld; - Kun je het begrip ‘cultuurmarxisme’ en de intellectuele tradities waarmee het in het hedendaagse debat wordt verbonden beter plaatsen; - Kun je verschillen tussen cultuurchristelijke en moderne progressieve wereldbeelden analyseren; - Begrijp je hoe verschillende opvattingen over mens, vrijheid, gelijkheid, gemeenschap en traditie doorwerken in hedendaagse maatschappelijke discussies; - Beschik je over een historisch en cultuurfilosofisch kader om de huidige cultuurstrijd beter te begrijpen en zelfstandig te beoordelen. Instapniveau Niveau 2 – Verdiepend De cursus is geschikt voor deelnemers met interesse in geschiedenis, religie, filosofie, politiek en cultuur . Er is geen specifieke voorkennis vereist. De cursus biedt een verdiepend historisch en cultuurfilosofisch kader voor iedereen die de intellectuele wortels van de Westerse beschaving en de ideologische tegenstellingen binnen hedendaagse maatschappelijke discussies beter wil begrijpen.

Atlantisch Zionisme als nieuwe fase in de wereldpolitiek

Het begrip van wereldpolitiek (‘geopolitiek’) dat ons het meest vertrouwd is, gaat uit van staten die onderling machtspolitiek bedrijven. Uitgangspunt is het nationaal belang. Een voorbeeld van deze benadering is prof. John Mearsheimer, die door velen gevolgd wordt vanwege zijn analyses van de buitenlandse politiek van de VS. Vaak concludeert hij dat die politiek (van Trump bijv.) irrationeel is als je uitgaat van het nationaal belang. Maar strikt genomen kan politiek nooit (lang) irrationeel zijn; er ligt altijd een logica aan ten grondslag. Als die wordt tegengesproken door wat er werkelijk gebeurt, is er een andere logica aan het werk dan we dachten. Geopolitiek is de omgang met als vreemd (anders) waargenomen gemeenschappen. Dat begint al in de tijd van stamverbanden, daarna tussen grote rijken (China, Rome...) en nomadenstammen in hun grensgebieden. Gebied bezetten, beschermen en ruilen gaat in elk van deze vormen anders in zijn werk. Machtspolitiek tussen soevereine staten is ook een vorm van geopolitiek: met exclusieve grondgebieden, staande legers en handel en investeringen. Het ‘(machts-)realisme’ van Mearsheimer. De BRICS-landen hanteren dit perspectief bijvoorbeeld nog steeds. Maar de geschiedenis gaat verder; er komen belangen die boven staten uitgaan. De macht wordt dan uitgeoefend door transnationale heersende klassen. Zij streven belangen na die tegenstrijdig kunnen zijn met die van soevereine staten (en vanuit dat oogpunt ‘irrationeel’). Eind 19e eeuw zocht de Britse heersende klasse (weer) toenadering tot de Amerikaanse om tegenwicht te bieden tegen het opkomende Duitsland. Zo ontstond een Atlantische, concreet: Anglo-Amerikaanse heersende klasse, die letterlijk de Eerste Wereldoorlog plande. Tijdens de Tweede Wereldoorlog werd in Londen de basis gelegd voor een uitbreiding naar West-Europa. Dat leverde een Euro-Atlantische heersende klasse op tegen het Sovjetblok en het communisme in landen als Frankrijk en Italië. Project: de Koude Oorlog en interventieoorlogen in Azië. In 1991 stortte het communisme in en begon zich een Atlantisch zionisme te vormen als nieuwe variant van een transnationale heersende klasse. 9/11 was de oerknal waarmee deze nieuwe variant zich aankondigde (Oorlog tegen de Terreur, Botsing der Beschavingen). De andere vormen van geopolitiek blijven ook werkzaam, maar op een ondergeschikt niveau. De VS (en de NAVO) zijn instrumenten van transnationale machtsuitoefening. Zelfs oudere varianten van transnationale politiek (Anglo-Amerikaans, Euro-Atlantisch) worden secundair ten opzichte van dit Atlantische zionisme. Wat dit inhoudt en betekent, zal ik toelichten.

Shakespeare: de geboorte, de opkomst en het verval van natiestaten

Waarom verdelen we de wereld in natiestaten? Wat maakt dat de ene natiestaat uitgroeit tot een sterke en vitale gemeenschap, terwijl een andere langzaam in verval raakt? En welke rol spelen leiderschap, cultuur en menselijk gedrag in deze processen? In deze cursus neemt dr. Reina Brouwer je mee in de onderliggende krachten die bepalend zijn voor de geboorte, opkomst en het verval van natiestaten. Daarbij gebruikt zij het werk van William Shakespeare als leidraad. Shakespeare wist als geen ander politieke macht, leiderschap en menselijk gedrag te doorgronden en te vertalen naar verhalen die eeuwen later nog altijd actueel zijn. Aan de hand van drie van zijn belangrijkste toneelstukken laat dr. Brouwer zien hoe verschillende stadia in het bestaan van een natie kunnen worden begrepen. Macbeth staat in het teken van de geboorte van een natie, Hamlet van de opkomst en ontwikkeling van de natiestaat en Julius Caesar van het verval ervan. Vanuit deze werken onderzoekt zij vragen die ook vandaag bijzonder relevant zijn. Wat houdt een politieke gemeenschap bijeen? Wanneer beschikt een cultuur over voldoende vitaliteit om zichzelf voort te zetten? Welke eigenschappen maken iemand tot een groot leider? En wat gebeurt er wanneer instituties, leiderschap en gemeenschappelijke waarden hun kracht verliezen? Shakespeare schreef lang voordat de moderne psychologie ontstond, maar zijn personages tonen een scherp inzicht in ambitie, macht, loyaliteit, angst en leiderschap. Dr. Brouwer verbindt deze inzichten met bredere politieke en maatschappelijke processen en biedt daarmee een verdiepend kader om zowel historische als hedendaagse ontwikkelingen rond de natiestaat beter te begrijpen. Enige voorkennis van Macbeth, Hamlet en Julius Caesar is prettig, maar niet noodzakelijk. Tijdens de cursus gaat dr. Brouwer nader in op de inhoud en belangrijkste thema's van de drie toneelstukken. Leerdoelen: Na afloop van deze cursus : -Begrijp je welke krachten bijdragen aan de geboorte, bloei en het verval van natiestaten; -Kun je de relatie tussen cultuur, leiderschap en politieke stabiliteit beter duiden; -Herken je verschillende vormen en stijlen van leiderschap in politieke gemeenschappen; -Kun je de politieke en psychologische thema's uit Shakespeare verbinden aan historische en actuele ontwikkelingen; -Heb je een verdiepend kader om na te denken over de vitaliteit en toekomst van de moderne natiestaat. Instapniveau Niveau 2 – Verdiepend De cursus is geschikt voor deelnemers die geïnteresseerd zijn in politiek, geschiedenis, cultuur, filosofie en leiderschap. Er is geen specifieke voorkennis vereist. Bekendheid met de drie behandelde toneelstukken is een voordeel, maar geen voorwaarde voor deelname.